Sürdürülebilir Kalkınma Amaçları
Yayınlar
- MakaleAçık Erişim2025Development and Validation of a Scale Based on Protection Motivation Theory to Investigate Factors Affecting Earthquake Preparedness Behaviors
Yücel, Hasan; Cengiz, Sevil
Given Türkiye’s high seismic risk, earthquake preparedness is vital. This study explored factors affecting earthquake preparedness behaviors among residents in high-risk areas. The factors affecting earthquake preparedness behaviors Scale based on protection motivation theory was developed, and its validity was tested. Scale development consists of a pilot and main application process. The pilot application was carried out with 50 participants, and the main application was carried out with 804 participants. The sample consisted of 804 participants who were divided into two groups for exploratory and confirmatory factor analysis. The sample was selected from 11 neighborhoods using the cluster sampling method. IBM SPSS 25 was used for exploratory factor analysis, while AMOS 24.0 was employed for confirmatory factor analysis. The final version of the scale consists of 24 items across four dimensions, with a Cronbach’s alpha of 0.883, exceeding the acceptable threshold of 0.7 for each dimension. The Kaiser–Meyer–Olkin value is 0.898, and Bartlett’s test of sphericity is significant, with the total variance explained being 51%. Confirmatory factor analysis results indicate a good fit for both the measurement and structural models (χ2/df = 1.779; RMSEA = 0.44; CFI = 0.96; NFI = 0.91; TLI = 0.95; p<0.001). Structural equation modeling showed that, among the constructs of protection motivation theory, perceived efficacy (β = 0.690) is the most important factor affecting earthquake preparedness behaviors. The results show that the scale is a valid and reliable tool to determine the factors affecting earthquake preparedness behaviors in Turkish society.
- MakaleYalnız künye2020KBRN Olaylarında Arama & Kurtarma ve İtfaiye Ekiplerinin Olay Yeri Tehlikelerine Karşı Risk Algısı ile Hazırlık Tutumları Arasındaki İlişkinin Değerlendirilmesi: Adana İli Örneği
Yücel, Hasan; Cengiz, Sevil
KBRN olayları tehlikeli kimyasal, biyolojik, radyoaktif, nükleer ajanlarını içermesi bakımından ilk müdahale ekiplerini risk altında bırakabilmektedir. Bu çalışma, KBRN olaylarında ilk müdahalede yer alan arama & kurtarma ve itfaiyecilerin olay yerindeki tehlikelere karşı risk algılarını ölçmeyi ve olay öncesi hazırlığa yönelik tutumları arasındaki ilişkiyi değerlendirmeyi amaçlamaktadır. Çalışma kapsamında, KBRN olaylarına yönelik risk algısı ve hazırlıklı olma durumunu ölçen 5’li likert ölçeğine dayanan bir anket tasarlanmıştır. Çalışma, Adana ilinde KBRN olaylarına müdahale etme potansiyeline sahip ve anket doldurmayı kabul eden 134 arama & kurtarma ve itfaiye çalışanı üzerinde gerçekleştirilmiştir. Çalışma sonucunda, katılımcıların KBRN olay yeri tehlike risk algı düzeyleri ile hazırlık düzeyleri arasında anlamlı pozitif doğrusal bir ilişki olduğu görülmüştür. İlk müdahale ekipleri, herhangi bir KBRN olayında karşılaşabilecekleri tehlikeli maddeleri bilmeli ve tanımlamalıdır. Hazırlık sürecinde, KBRN tehlikeleri ile ilgili eğitimlerin ilk müdahale ekiplerinin risk algısını artırmasına dikkat edilmelidir.