Sürdürülebilir Kalkınma Amaçları
Yayınlar
- MakaleAçık Erişim2026Ergenlerde Akıllı Telefon Bağımlılığı İle Sosyal Kaygı Arasındaki İlişki: Çoklu Aracılık Modeli
Alsaç, Selda Yüzer; Türkmen, Osman Oğulcan; Tuncay, Birgül
Bu çalışma, ergenlerde akıllı telefon bağımlılığı ile sosyal kaygının alt boyutları arasındaki ilişkiyi, bir çoklu aracılık modelini test ederek incelemiştir. Tanımlayıcı-kesitsel desende yürütülen araştırmanın verileri, 306 lise öğrencisinden toplanmıştır. Bulgular, akıllı telefon bağımlılığı ile sosyal kaygının kilit boyutları arasında anlamlı ilişkiler olduğunu göstermiştir. Çoklu aracılık analizi sonucunda, sosyal kaygının bilişsel temelini oluşturan olumsuz değerlendirilme korkusu ile akıllı telefon bağımlılığı arasındaki ilişkide, yeni sosyal durumlardaki korku ve huzursuzluk duyma alt boyutunun tam aracı rol üstlendiği belirlenmiştir. Buna karşın, genel sosyal durumlardaki korku ve huzursuzluk duyma alt boyutunun bu ilişkide aracı bir rolü olmadığı saptanmıştır. Cinsiyetin bağımlılık düzeylerinde anlamlı bir faktör olmadığı görülürken, kişisel telefon sahipliği ve kullanım süresine göre bağımlılık düzeyleri farklılaşmaktadır. Bu sonuçlar, olumsuz değerlendirme korkusunun bağımlılığa giden yolu özellikle yeni sosyal durumlara karşı duyulan kaygı üzerinden tetiklediğini gösteren aracılık modelini desteklemektedir. Sonuç olarak bu çalışma, sosyal kaygıyı ele alan psikoeğitim programlarının, bu popülasyondaki sorunlu akıllı telefon kullanımını azaltmak için etkili bir strateji olabileceğini vurgulamaktadır.
- MakaleYalnız künye2026Determinants of sleep quality and fatigue in patients undergoing hemodialysis
Kazak Salti, Aysun; Topali, Hasret; Türkmen, Osman Oğulcan
Aim: This research aimed to evaluate sleep quality and fatigue among individuals undergoing hemodialysis and to explore the determinants affecting these variables. Methods: This observational investigation was carried out among 78 who were regularly receiving hemodialysis therapy. The research was carried out between May and October 2025 in three different public hospitals among individuals undergoing hemodialysis treatment. Data were gathered using the Patient Information Form (PIF), the Fatigue Severity Scale (FSS), and the Pittsburgh Sleep Quality Index (PSQI). Results: The mean score of the hemodialysis patients on the FSS is 4.97 ± 1.11, and the mean PSQI value is 7.76 ± 3.64. A moderately positive and statistically noteworthy relation was observed between the PSQI and FSS scores. Additionally, a low negative meaningful correlation was seen between ferritin levels and the FSS scores, as well as between calcium levels and the PSQI scores. The use of medications related to chronic disease and the PSQI scores were identified as significant predictors of the FSS scores. Conclusion: Fatigue and sleep quality in individuals receiving hemodialysis treatment are related to each other, as well as to biochemical balance and treatment adherence.
- MakaleYayıncıda açık erişim2026The Effect of Music-Repeating Robotic Parrot Therapy and Different Instrumental Live Music Therapies on Anxiety and Fatigue Levels in Hemodialysis Patients: A Randomized Controlled Trial
Demirağ, Hatice; Cin, Aynur; Aktepe Coşar, Dilan; Uzun, Sevda; Türkmen, Osman Oğulcan
Aim: This study aimed to evaluate the effects of three different music-based interventions on anxiety and fatigue levels in patients undergoing hemodialysis, compared to a concurrent control group receiving standard care. Methods: This randomized controlled trial involved 64 patients receiving maintenance hemodialysis. They were randomly assigned to four equal groups (n = 16 each): live music, live ney sound therapy (using a traditional reed flute known for its soothing, breath-like tones), a music-repeating robotic parrot therapy (an interactive robotic parrot that repeats music or sounds provided by the patient), or a control group (no intervention). The experimental groups received 30-min sessions 3 days per week for 2 months. The “Beck Anxiety Scale” and “Fatigue Severity Scale” were used to measure anxiety and fatigue, respectively. Assessments were performed before the intervention, immediately after the 2-month intervention period, and at 2 months after the end of the intervention period. Results: Before the intervention, there were no significant differences in anxiety or fatigue scores across the four groups (p > 0.05). After the interventions, all three groups exposed to music therapy showed significant reductions in both anxiety and fatigue scores compared to the control group (p < 0.001). Conclusion: All three therapies were effective in managing anxiety and fatigue symptoms in hemodialysis patients. Among them, music-repeating robotic parrot therapy demonstrated the most superior and longest-lasting effects in reducing both anxiety and fatigue levels. Trial Registration: ClinicalTrials.gov identifier: NCT07238374.
- MakaleAçık Erişim2025Sağlık ile ilgili bölümlerde okuyan üniversite öğrencilerinin yapay zekâ okuryazarlığı
Kazak, Aysun; Türkmen, Osman Oğulcan; Topalı, Hasret
Bu araştırma temel olarak önlisans sağlık programları öğrencilerinin Yapay Zeka (YZ) okuryazarlık düzeyini belirlemek için yapılmıştır. Araştırma tanımlayıcı tipte olup, araştırmanın verileri Kasım-Aralık 2024 tarihleri arasında Türkiye’de bulunan iki farklı devlet üniversitedeki 1446 sağlık hizmetleri meslek yüksekokulu sağlık bölümleri birinci ve ikinci sınıf öğrencileri ile internet ortamı aracılığıyla gerçekleştirilmiştir. Araştırmada kapsamında analiz edilen veri kümeleri için toplama araçları olarak “Birey Tanıtım Formu” ve “Yapay Zekâ Okuryazarlık Ölçeği” kullanılmıştır. Öğrencilerin “Yapay Zekâ Okuryazarlık Ölçeği (YZOÖ)” bağlamında aldıkları puan ortalamasının beklenen ortalama puanın üzerinde olduğu görülmüştür. 20 yaş ve altı ile 21-30 yaş arasındaki öğrenciler, 31 yaş ve üstü öğrencilere göre daha yüksek toplam puanlar alırken; ilk ve acil yardım programındaki öğrenciler de yaşlı bakımı programındaki öğrencilere göre daha yüksek puanlar almıştır. İnterneti en çok karma kullananlar, sağlık bakanlığı/hastane sitelerini ziyaret edenlere göre daha yüksek toplam puanlar elde etmiştir. Teknolojik cihaz kullanımı becerileri açısından ise çok iyi ve iyi seviyedeki öğrenciler, diğer seviyelere göre daha yüksek toplam puanlar almışlardır. Araştırmadan elde edilen sonuçlar doğrultusunda, YZ teknolojilerinin daha iyi anlaşılabilmesi için eğitimciler tarafından müfredata alınarak öğretilmesinin YZ okuryazarlık düzeyine katkı sunacağı düşünülmektedir.
- MakaleAçık Erişim2024Exploring Ostracism as A Risk Factor for Smartphone Addiction in Young People: Resilience and Nomophobia Perspectives
Kavakli, Mehmet; Coşkun, Muhammet; Türkmen, Osman Oğulcan
In today's world, the improper use of smartphones has become a growing problem. Such usage might be problematic as people see it as an escape from threats to their basic psychological needs caused by ostracism. Therefore, the purpose of this study is to examine the relationship between ostracism and the risk of smartphone addiction. In addition, a moderated mediation model was explored to see whether nomophobia moderated the mediating role of resilience in the association between ostracism and the risk of smartphone addiction. The sample consisted of 320 young adults, ranging from 18 to 31 years. Data was gathered by using the Ostracism Experience Scale, the Brief Resilience Scale, Nomophobia Scale and Smartphone Addiction Scale. Results indicated a positive association between ostracism and the risk of smartphone addiction, and this association was mediated by resilience. While ostracism increases the risk of smartphone addiction, resilience emerges as a key ability in mitigating this undesired association. Furthermore, nomophobia moderated the mediating impact of resilience in the relationship between ostracism and the risk of smartphone addiction. Increased nomophobia put this mitigating influence of resilience in the shade. Resilience buffers the undesired relationship between social kiss of death (ostracism) and the risk of smartphone addiction in young individuals, but nomophobia frustrates this functional role of resilience. These findings were discussed in light of the relevant literature.
- MakaleAçık Erişim2020The mediating role of self-compassion in the relationship between perceived COVID-19 threat and death anxiety; [Algılanan COVID-19 tehdidi ve ölüm kaygısı arasındaki ilişkide öz şefkatin aracı rolü]
Kavaklı, Mehmet; Ak, Mehmet; Uğuz, Faruk; Türkmen, Osman Oğulcan
Objective: The COVID-19 pandemic is a new and highly detrimental event that has influenced the world over. Besides the obvious health risks, COVID-19 has also affected people psychologically. The high risk of contamination can increase the perceived COVID-19 threat and death anxiety in individuals. The aim of the present study was to investigate the mediating role of self-compassion in the relationship between perceived COVID-19 threat and death anxiety. Additionally, the study also investigated the role of gender, profession and income level in the perceived COVID-19 threat and death anxiety. Method: The research sample was composed of 562 individuals from the community. The data was gathered by using personal information form and the Perceived COVID-19 Threat Form, Self-Compassion Scale and Turkish Death Anxiety Scale. Results: The relationship between perceived COVID-19 threat and death anxiety was partially mediated by self-compassion. Moreover, people in the high income group had a lower level of perceived COVID-19 threat and death anxiety score compared to the low-income group. Perceived COVID-19 threat levels were lower among health care professionals compared to unemployed individuals. Female participants had a higher level of perceived COVID-19 threat and death anxiety score compared to male participants. Discussion: Self-compassion may be an essential variable to help cope with problems related to perceived COVID-19 threat and death anxiety. Improving our understanding of the psychological impacts of COVID-19 is necessary and essential.