Sürdürülebilir Kalkınma Amaçları
Yayınlar
- MakaleAçık Erişim2026Türkiye’de turizm talebinin dinamikleri: yapısal kırılmalar bağlamında bir analiz
Sancar Özkök, Canan; Akbas, Yusuf Ekrem; Dönmez, Zafer
Bu çalışmada, Türkiye’de 1990–2024 dönemi için turist girişlerinin belirleyicileri üzerinde reel döviz kuru, enflasyon, ekolojik ayak izi ve sosyal küreselleşme endeksinin olası etkileri analiz edilmiştir. Öncelikle serilerin durağanlık özellikleri ADF ve GLS birim kök testleri ile incelenmiştir. Bu testlerin sonuçları ile tüm serilerin birim kök içerdiği tespit edilmiştir. Ancak yapısal kırılmaları dikkate alan Lumsdaine-Papell (1997) birim kök testi sonuçları, bazı değişkenlerin düzeyde durağan olduğunu ortaya koyarak test sonuçlarının kırılmalara duyarlı olduğunu göstermiştir. Elde edilen kırılma tarihlerinin özellikle 2001 ekonomik krizi ve 2019–2020 COVID-19 Pandemisi dönemlerinde yoğunlaştığı belirlenmiştir. Değişkenler arasındaki uzun dönem ilişkiler, hem yapısal kırılma içermeyen standart ARDL modeli hem de 2020 yılı için kukla değişken içeren ARDL modeli ile analiz edilmiştir. Bulgular, yapısal kırılmaların dikkate alınmadığı modelde katsayıların büyük ölçüde anlamsız ve modelin istikrarsız olduğunu göstermektedir. Buna karşılık, COVID-19 Pandemisini temsilen eklenen kukla değişken ile tahmin edilen modelde hem katsayıların anlamlı hale geldiği hem de modelin istikrarlı olduğu tespit edilmiştir. Uzun dönem sonuçlarına göre sosyal küreselleşme ve ekolojik ayak izi turist girişlerini pozitif yönde etkilerken, reel döviz kuru ve enflasyonun negatif etkileri bulunmaktadır. Elde edilen bulgular, turizm talebinin yapısal kırılmalara ve küresel şoklara son derece duyarlı olduğunu ortaya koymaktadır.
- MakaleAçık Erişim2023Merkez bankası bağımsızlığının finansal istikrar üzerindeki etkisi: çoklu yapısal kırılmalı zaman serisi analizi
Sancar Özkök, Canan; Akbas, Yusuf Ekrem; Kılınçer, Beyhan; Can, Esra
Son yıllarda, fiyat istikrarı sağlanmasına rağmen ekonomik krizlerin yaşanması ekonomik krizleri önlemede sadece fiyat istikrarını sağlamanın yeterli olmadığını gündeme getirmiştir. Bu nedenle, son zamanlarda ekonomik krizleri öngörmede finansal istikrarın önemi artmıştır. Bu gelişme doğrultusunda çalışmada fiyat istikrarı yerine finansal istikrar analiz edilmiştir. Bu doğrultuda çalışmanın amacı, Türkiye’de 1990-2021 yılları arasında merkez bankası bağımsızlığı, cari işlemler dengesi, uluslararası rezervler, döviz kuru ve toplam kredilerin finansal istikrar üzerindeki etkileri analiz edilmiştir. Merkez bankası bağımsızlığını temsilen Jacome-Vasquez (2008) tarafından geliştirilen endeks kullanılmıştır. Finansal istikrarı temsilen ise Tobin Q değeri kullanılmıştır. Analiz için yapısal kırılmayı dikkate alan doğrusal zaman serisi yöntemleri kullanılmıştır. Analiz sonucunda, merkez bankası bağımsızlığının ve uluslararası rezervlerin Tobin Q değeri ve buna bağlı olarak finansal istikrar üzerinde olumlu bir etkisi olduğu, toplam krediler ve cari işlemler dengesinin ise finansal istikrar üzerinde olumsuz bir etkisi olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Bu sonuçlar, merkez bankasının sadece fiyat istikrarını hedefleyerek finansal istikrarı sağlayamayacağını ve finansal istikrarı sağlayabilmek için fiyat istikrarından taviz vermeden kredi büyümesi, cari açık gibi ara hedeflere de yönelmesi gerektiğini göstermektedir.
- MakaleYalnız künye2022The economic growth effect of inflation and unemployment: a practice for nuts 2 regions of turkey
Sancar Özkök, Canan; Polat, Melike Atay
In this study, whether there is a relationship between unemployment, inflation, and economic growth was analyzed at a scale of both 26 NUTS 2 regions of Turkey, in general, using the panel data method for the period between 2007 and 2018. According to the Pooled Mean Group (PMG) estimator results of the study, a 1% increase in the unemployment rate leads to an increase of 0.218% in the economic growth rate in the long term for NUTS 2 regions in general. Furthermore, a 1% increase in inflation leads to a decrease rate of 0.217% in economic growth in the long term. When the PMG estimator results are evaluated in terms of NUTS 2 regions, it was concluded that there is a long-term relationship between the economic growth, unemployment, and inflation variables in NUTS 2 regions of Ağrı, Van, Tekirdağ, Balıkesir, İzmir, Kocaeli, Kayseri, Zonguldak, Kastamonu, Samsun, and Trabzon. On the other hand, an increase in the inflation rate in NUTS 2 regions of Malatya, Şanlıurfa, İstanbul, Konya, Antalya, Hatay, Kırıkkale, and Trabzon has a negative effect on economic growth. Moreover, the results that were obtained for NUTS 2 regions of Erzurum, Gaziantep, and Mardin conclude that increases in the inflation rate have a positive effect on economic growth in the long term. Finally, it was put forward that the increases in unemployment rates in NUTS 2 regions of Malatya, Şanlıurfa, İstanbul, Aydın, Bursa, Kocaeli, Antalya, Kırıkkale, and Trabzon decreases the economic growth, as also indicated by the results. The results of the study put forward the necessity of economic policy practices that take into consideration the development structure of NUTS 2 regions as well as the relationships among variables in fighting against unemployment and inflation and in achieving targeted growth rates.
- MakaleYalnız künye2022Ulaşımdan Kaynaklanan Hava Kirliliği ve Ekonomik Büyümenin Sağlık Harcamaları Üzerine Etkileri: Türkiye Analizi
Sancar Özkök, Canan; Polat, Melike Atay
Bu çalışmada ulaşım sektöründen kaynaklanan hava kirliliği ve ekonomik büyümenin sağlık harcamaları üzerindeki etkileri Türkiye’nin 1990- 2017 dönemi için zaman serisi analizi ile araştırılmıştır. Çalışmadan elde edilen bulgular, Türkiye’de hava kirliliği, ekonomik büyüme sağlık harcamaları arasında uzun dönemli bir ilişki olduğunu desteklemektedir. FMOLS tahmincisi sonuçları, ekonomik büyümedeki %1’lik artışın sağlık harcamalarını %2.018 artırdığını, ulaşımdan kaynaklanan hava kirliliğindeki %1’lik artışın sağlık harcamalarında %0.266 bir artışa yol açtığını göstermiştir. DOLS tahmincisi sonuçlarına göre ise ekonomik büyümedeki %1’lik artış sağlık harcamalarını %1.921 artırmaktadır. Ayrıca ulaşımdan kaynaklanan hava kirliliğindeki %1’lik artış sağlık harcamalarını %0.381 artırmaktadır. Çalışmanın Granger nedensellik testi sonuçları, sağlık harcamaları ile ulaşım sektöründen kaynaklanan hava kirliliği arasında iki yönlü, ekonomik büyümeden sağlık harcamalarına ve hava kirliliğinden ekonomik büyümeye doğru tek yönlü nedensellik ilişkisi olduğunu göstermektedir.
- MakaleYalnız künye2021The Relationship Between Poverty, Unemployment and Economic Growth: An Application for Turkey and Nuts 1 Regions Scale
Sancar Özkök, Canan; Polat, Melike Atay
The aim of this study is to analyse whether there is a causality relationship among poverty, unemployment, and economic growth both in Turkey and at scale for Nuts 1 regions between 2006 and 2018 using panel data method. The Fischer causality test findings of the study show that there is a unilateral causality relationship from poverty to economic growth while there is a bilateral causality relationship between poverty and unemployment and while there is a bilateral causality relationship between unemployment and economic growth. It was observed that there is a unilateral causality relationship from economic growth to poverty rate in Nuts 1 regions of the Mediterranean, Eastern Anatolia and South-eastern Anatolia. The unemployment and poverty rates influence each other bilaterally in Istanbul and in South-eastern Anatolia Nuts 1 region. Economic growth and unemployment rate are in a bilateral influence condition in Nuts 1 of North-eastern Anatolia. The causality relationship among variables does not show differences in terms of other Nuts 1 regions. The findings of the study show that, economic development as well as policy precautions aiming the increase of welfare level of those suffering from poverty and from unemployment are inevitable for developing countries point of view during a sustainable development attempt.
- MakaleAçık Erişim2021Kentleşme, İşsizlik ve Ekonomik Büyüme Arasındaki Nedensellik İlişkileri: Türkiye’nin Düzey 2 Bölgeleri İçin Bir Uygulama
Sancar Özkök, Canan; Polat, Melike Atay
Amaç: Bu çalışmanın amacı, Türkiye’nin 26 adet düzey 2 bölgesinde kentleşme, işsizlik ve ekonomik büyüme arasındaki nedensellik ilişkilerini 2007-2018 dönemi için araştırmaktır. Tasarım/Yöntem: Türkiye’de bölgeler düzeyinde kentleşme, işsizlik ve enflasyonun ekonomik büyüme üzerindeki etkisini analiz etmek amacıyla hazırlanın bu çalışmada kesit ve zaman boyutunu birlikte dikkate alan Panel veri ve Fisher Panel nedensellik testileri kullanılarak analizler yapılmıştır. Bulgular: Çalışmanın Fisher nedensellik testi bulguları, Erzurum, Van, Şanlıurfa, İstanbul, İzmir, Kayseri, Samsun ve Trabzon alt bölgelerinde ekonomik büyümeden işsizliğe doğru tek yönlü; Gaziantep ve Konya alt bölgelerinde işsizlikten ekonomik büyümeye doğru tek yönlü nedensellik ilişkilerinin olduğunu göstermiştir. Mardin, Bursa ve Zonguldak alt bölgelerinde ekonomik büyümeden kentleşmeye doğru tek yönlü; İstanbul, Tekirdağ, Aydın, Kocaeli, Kırıkkale ve Kayseri alt bölgelerinde ise kentleşmeden ekonomik büyümeye doğru tek yönlü nedensellik ilişkileri gözlemlenmiştir. İstanbul, Hatay, Kayseri ve Zonguldak alt bölgelerinde işsizlikten kentleşmeye doğru tek yönlü; Erzurum, Kocaeli, Kırıkkale ve Trabzon bölgelerinde ise kentleşmeden işsizliğe doğru tek yönlü nedensellik ilişkisi tespit edilmiştir. Balıkesir ve Manisa alt bölgelerinde işsizlik ve kentleşme arasında nedensellik ilişkisi çift yönlüdür. Türkiye’nin 26 Düzey 2 bölgesinin genelinde ise kentleşme ve ekonomik büyüme çift yönlü bir etkileşim halindedir. Sınırlılıklar: Çalışmada alt bölge kapsamında farklı gelişmişlik düzeyine sahip illerin bulunması ve alt bölge düzeyinde sonuçların elde edilmesi araştırmanın sınırlılıklarını oluşturmaktadır. Özgünlük/Değer: Literatürde kentleşme, işsizlik ve ekonomik büyüme arasındaki ilişkiyi birlikte ele alan başka bir çalışma olmaması bu çalışmanın özgün değerini oluşturmaktadır.
- MakaleYalnız künye2021The Relationship between CO2 Emissions, Economic Growth, and Health Expenditures: An Empirical Application for Turkey and Selected Countries
Sancar Özkök, Canan; Polat, Melike Atay
The relationship between environmental pollution, health expenditures, and economic growth have become a controversial topic in academic literature in recent years. In this study, whether there is a relationship among CO2 emissions, economic growth, and health expenditures in Turkey, Brazil, Mexico, China, India, and South Africa for the period between 2000 and 2016 was studied using Panel Data analysis. The empirical findings of the study show that there is a bilateral causality relationship between health expenditures and economic growth, that there is a bilateral causality relationship between CO2 emissions and health expenditures, and that there is bilateral causality relationship between economic growth and CO2 emissions. This result fortifies the feedback hypothesis (Bilateral Causality) in the literature. The results of the study present empirical evidence for policymakers on the fact that appropriate health expenditure level, a better environmental quality, and a higher welfare level can be made possible in developing countries through intertwined policy precautions.
- MakaleYalnız künye2021Harris todaro modeli ve todaro paradoksunun TRB1 TRB2 TRC1 TRC2 ve TRC3 düzey 2 bölgeleri için test edilmesi
Sancar Özkök, Canan; Akbas, Yusuf Ekrem; Can, Esra
Kırsal yerleşim yerlerinden kentsel yerleşim yerlerine doğru işgücü göçü gelişmekte olan ülkelerde kentleşmenin önemli bir parçasıdır. Harris-Todaro (1970) tarafından geliştirilen işgücü göçü modelinde, artan kentsel ücret kentsel sektörde beklenen ücreti yükseltir ve bu durum kırdan kente göçü teşvik eder. Ancak, kentsel sektörde yaratılan istihdam olanaklarından daha fazla göç akımı olması durumunda işgücünün bir bölümünün işsiz kalması kaçınılmaz olur. İşgücü akımının devam etmesi durumunda ise kentsel işsizlik artarak, Todaro paradoksu denilen durum oluşur. Bu çalışmada Malatya, Van, Gaziantep Şanlıurfa ve Mardin Düzey 2 bölgelerinin iç göç, işsizlik ile kentleşme arasındaki nedensellik ilişkileri Harris-Todaro modeli ve Todaro paradoksu çerçevesinde araştırılmıştır. Bu amaçla, değişkenler arasındaki nedensellik ilişkileri 2008-2020 dönemi verileriyle panel nedensellik testi ile analiz edilmiştir. Malatya, Van, Gaziantep Şanlıurfa ve Mardin Düzey 2 bölgeleri için elde edilen analiz bulguları işsizlik oranlarından net göç oranına doğru tek yönlü nedensellik ilişkisi olduğunu göstermiştir. Ayrıca, bu beş bölgenin genelinde net göç oranından kentleşme oranına doğru tek yönlü nedensellik ilişkisi tespit edilmiştir. Çalışmanın sonuçları, Malatya, Van, Gaziantep Şanlıurfa ve Mardin Düzey 2 bölgelerinde Harris-Todaro modelinin geçerli olmadığını ve Todaro paradoksunun geçerli olduğunu göstermiştir. Todaro paradoksunun geçerli olması, bu bölgelerin kentsel yerleşim birimlerinde istihdam fırsatlarında veya diğer yatırımlardaki hızlı artışların kent merkezlerine göçü teşvik ederek, bir süre sonra kentsel işsizliği arttırdığı anlamına gelmektedir. Malatya, Van, Gaziantep Şanlıurfa ve Mardin Düzey 2 bölgelerinin kırsal yerleşim birimlerinde istihdam olanaklarının artırılması hem bu bölgelerde işsizliğin azaltılması hem de kırsal gelirin artırılmasında etkili olabilir. Bu sayede kentsel yerleşim birimlerine doğru gerçekleşen göç akımlarının Türkiye’nin sosyo-ekonomik göstergeleri üzerindeki olumsuz sonuçları en aza indirilebilir.
- MakaleYalnız künye2020The Econometric Analysis of the Relationship Between Domestic Migration and Unemployment in Turkey for NUTS-2 Regions Scale
Sancar Özkök, Canan; Akbas, Yusuf Ekrem
In this study, it was analysed whether there was a relationship between net migration rate and unemployment rate between the period 2008-2018 was analysed using panel data method within the scope of 26 Level 2 region and overall regional scale of Turkey. The findings of the study show differences both in terms of Level 2 regions and of the Regions in general. According to MGE test results, when the nets migration rate increases, the unemployment rate also increases in the short-term in TR21, TR41 and TR42 Level 2 regions of the Marmara Region. The unemployment rate shows an increase when migration also shows an increase in the TRA1 and TRA2 Level 2 regions of the Eastern Anatolia Region. Migrations to the TRC2 Level 2 region of the South-eastern Anatolian Region also increase the unemployment in this region. When there is an increase in the migration rate of TR61 and TR62 Level 2 regions of the Mediterranean Region, there is also an increase in the unemployment rate. A relationship between the variables of migration and unemployment rate cannot be seen in the short term of Level 2 regions of Aegean, Central Anatolian, and the Black Sea Regions. The results that were obtained for Marmara, Mediterranean, Black Sea, Eastern Anatolia, and South-eastern Anatolia – overall – indicated there was an increase in the unemployment rates in the short-term. According to FMOLS test results, the migration towards Marmara and Aegean Regions increases unemployment in the long-term. In the Mediterranean Region, unemployment shows an increase as the net migration rate increases in the long-term.
- MakaleYalnız künye2019The Analysis of The Relationship between Tourism Revenues and Current Account Balance in Turkey
Sancar Özkök, Canan; Akbas, Yusuf Ekrem
Tourism revenues have an important role in dealing with the current deficit. Financing of the current account deficit in Turkey's economy has been a much discussed topic in recent years. The aim of this study is to analyse the relationship between tourism revenues and current deficit balance in Turkey during the period between 2003:Q1 and 2017:Q4 through long-term Structural VAR Method. The impulse-response findings of the study show that the current deficit balance is affected positively until the 2nd term when a shock occurs in the tourism revenues. This result shows how effective the tourism revenues are over the current deficit. According to the variance decomposition test results, 90% of the changes in the current deficit balance originates from the shocks occurring within itself. However, this effect is continuously getting lower. The ratio of tourism revenues on the current deficit balance is 10%. According to this, 10% of the changes in the current transaction balance result from tourism revenues. Meanwhile, this effect continuously goes up.