Lıban Daud Salad

İnovasyon, ulusal kalkınma, sürdürülebilir ekonomik büyüme, üretkenlik, refah ve yaşam kalitesi için önemli bir araçtır. Teknoloji ve buluşların ilerlemesi, her ulus ve kuruluşun kurumsal başarısı için çok önemlidir. Bu nedenle, yeniliklerin teşvik edilmesine sürekli yatırım yapmak esastır. Bu çalışmanın amacı, hem gelişmiş hem de gelişmekte olan ülkelerde inovasyonu etkileyen ekonomik, sosyal ve teknolojik faktörleri belirlemek ve bu unsurların önemini ölçerek bu ülkelerin inovasyon performansını makro düzeyde değerlendirmektir. Çalışmada, Dünya Bankası, Küresel İnovasyon Endeksi, UNESCO ve OECD gibi dünya çapında tanınan kuruluşlardan elde edilen ve 2021, 2017 ve 2013 olmak üzere üç farklı dönemi kapsayan çok sayıda veri setinden elde edilen veriler kullanılmıştır. Literatür kapsamlı bir şekilde değerlendirilmiş ve çalışmada karşılaştırmalı analiz için ülkelerde inovasyonu etkileyen sosyal, ekonomik, demografik on kriter belirlenmiştir. Kriter ağırlıkları, CRITIC ve SWARA yöntemleri aracılığıyla objektif ve sübjektif yöntemleriylele bütünleşik bir yaklaşımla değerlendirilmiştir. Ardından, WEBDA ve CoCoSo metodolojilerinden yararlanılarak ülkeler inovasyon performanslarına göre sıralanmıştır. Sonuç olarak, en önemli kriter ağırlıklarının Ar-Ge harcamaları ile beşeri sermaye ve eğitim düzeyi olduğu ortaya çıkmıştır ve bu çalışmada incelenen yıllar boyunca en yüksek girdi inovasyon performansına sahip ülkelerin Lüksemburg, Hollanda ve Slovak Cumhuriyeti olarak belirlenmiştir. Bu çalışma, farklı grup ülkeler arasında inovasyonu etkileyen faktörleri analiz etmek ve geliştirilebilecek alanlar ile politika önerilerini ortaya koymaya yönelik bir çerçeve sunmaktadır.

RDL DOI10.71008/gumushane.thesis.2025.297indekslendi