Doğan, Kadir Caner; Kalkışım, Hasan Mahmut

Ombudsman, kavram olarak şikayet üzerine kamu yönetimi sorunlarını çözmeye çalışan yasal bir kurumdur. Günümüzde hemen hemen tüm devletlerde çeşitli düzeylerde uygulanmaktadır. Ombuds ve man kelimelerinden oluşan bu kavram, temsilci kişi anlamı taşımaktadır. Kamu yönetiminde reform konusu da özellikle dünya gündeminde 1980’li yıllardan sonra yeni kamu işletmeciliği uygulamaları ile önemini artırmıştır. Bu süreçte kamu yönetimlerini yeniden yapılandıran devletlerin çağdaş düzeyde ombudsman teşkilatı kurarak demokratikleşmeyi artırma girişimleri gözlemlenmektedir. Bu çalışmada, Avrupa’da Bulgaristan, Amerika’da Brezilya ve Asya’da Tayland devletlerinde karşılaştırmaya dayalı olarak ombudsman yapısal ve işlevsel yönleri ile genel olarak açıklanmak istenmektedir. Çalışmada, Doğu Avrupa’dan Bulgaristan, Latin Amerika’dan Brezilya ve Güney Asya’dan Tayland devletlerinin seçilmesinin asıl nedeni farklı siyasal rejimlerde ve kültürlerde ombudsmanın nasıl yapılandığını ifade edebilmektir. Nitekim krallık ve cumhuriyet rejimlerine dayalı üç farklı devlette ombudsmanın sisteme nasıl entegre olduğu araştırılmıştır. Çalışmada örneklenen Bulgaristan, Tayland ve Brezilya devletlerinde 1990’lı yıllarla birlikte ortaya çıkan modern devlet kurma ve kamu yönetimini demokratikleşme girişimlerinden biri ombudsman yapısına sahip olmak olmuştur. Bu bağlamda çalışmanın amacı, üç devlette kamu yönetiminde bir reform alanı olarak ombudsmanı yapısal ve işlevsel olarak açıklamaktır. Çalışmanın yöntemi, nitel analiz bağlamında literatür taramasıdır.

Altınpınar, Fatih; Kalkışım, Hasan Mahmut

Devletlerin görünen yüzleri, kamu hizmetleridir. Bireyler genellikle kamu hizmetleri üzerinden devlet algılarını geliştirirler. Dolayısıyla kamu hizmetlerinin kalitesi vatandaşların memnuniyet düzeyini artıracağından devlete olan bakışlarını da olumlu yönde şekillendirecektir. Bu bakış açılarının ortaya konulmasında bireylerin siyasal fikirleri, ideolojik duruşları da zaman zaman etkili olabilmektedir. Emniyet Teşkilatı, günümüzün önemli kamu kuruluşlarından bir tanesidir. Farklı alanlarda hizmet yürütmektedir. Temelde emniyet hizmetleri yürüten bu birimin vatandaşların gözünde devletin algısını değiştirip değiştirmediği yapılan bu çalışma ile ortaya konulmak istenmiştir. Nitekim Erzincan’ın heterojen yapısı ile barış ve kardeşlik değerleriyle yaşayan topluluğunun örnek olarak seçilmesinin nedeni, küçük ölçekte verilen cevapların Türkiye ile özdeşleştirilebileceğinin düşünülmesinden kaynaklanmaktadır. Servperf ve Servqual ölçeklerden faydalanılarak oluşturulan anket ile Erzincan’da yaşayan vatandaşların emniyet hizmetleri üzerinden devlet algısı ölçülmüştür. Emniyet hizmetlerinin devlet algısını olumlu yönde etkilediği yapılan çalışma neticesinde ortaya çıkmıştır.

Doğan, Kadir Caner; Kalkışım, Hasan Mahmut

Ombudsman, gerçekte kamu yönetiminin kötü yönetim uygulamalarına ve insanhakları ihlallerine karşı vatandaşları koruyan ve onları destekleyen bir şikayetmekanizmasıdır. Bu bakımdan, kamu yönetimi ile ilgili bir konuda haksızlığauğradığını düşünen bir vatandaş, ombudsmana sorunun çözümü için başvurudabulunabilmektedir. Ancak ombudsmanın kamu yönetimi açısından da faydalı yönleribulunmaktadır. Ombudsmanlık kurumu, kamu yönetiminin etkinlik ve verimliliğiniartırmaktadır. Kamu yönetimi ve vatandaş arasında bir arabulucudur. Ombudsman,özellikle İkinci Dünya Savaşı’ndan sonra demokrasi, insan hakları ve hukuk devletianlayışının gelişimine bağlı bir biçimde tüm dünya boyunca yayılımını sürüdüren birdemokrasi projesi haline gelmiştir. Bu çalışma, Avrupa’da ombudsmanlık kurumunabir örnek olarak Rusya Federasyonu üzerine bir analize dayanmaktadır. Nitekimçalışmada Rusya Ombudsmanı, yapısal-kurumsal ve işlevsel yönleri ile açıklanarak,ombudsmanın Rusya kamu yönetimi ve demokrasisi üzerindeki yerinin belirlenmesiamaç edinilmektedir. Bunun için son bölümde Rusya Ombudsmanı ve demokrasiarasında bağlantı kuran açıklamalara ve değerlendirmelere yer verilmiştir. Çalışmadayöntem olarak İngilizce ve Türkçe çeşitli bilimsel ve objektif kaynaklardan yolaçıkılarak betimsel bir analiz yapılması tercih edilmiştir.