Emre Tosun

Acil sağlık hizmetleri çalışanları (ASH) hem günlük olaylarda hem de afetlerde acil sağlık hizmetlerinin önemli bir bileşenidir. Günlük görevleri sırasında birçok tehlike ve risk unsuruyla karşı karşıya kalan çalışanların, son yıllarda COVID-19 pandemisi ve aynı süreçte sayıları her yıl artarak devam eden diğer afetlerle birlikte karşılaştıkları riskler de artmıştır. Bu durum ASH çalışanlarında iş güvenliği, psikolojik durum ve afet risk algısı düzeylerini her zamankinden daha da önemli hale getirmiştir. Bu araştırmanın amacı, ASH çalışanlarının COVID-19 dönemindeki iş güvenliği, afet risk algısı ve anksiyete durumları arasındaki ilişkiyi incelemek ve bunların sağlık yönetimine etkisini belirlemektir. Çalışmanın ikincil amacı ise iş güvenliği, afet risk algısı ve anksiyete durumları arasındaki ilişkinin, büyükşehir ve küçük şehir örneklemleri üzerinden karşılaştırmasını yapmaktır. Bu doğrultuda örneklemi, Bursa ve Gümüşhane illerindeki toplam 603 ASH çalışanı oluşturmuştur. Çalışmada veri toplama aracı olarak anket ile birlikte Sağlık Çalışanı Güvenliği Ölçeği, Beck Anksiyete Ölçeği ve Afet Risk Algısı Ölçeği kullanılmıştır. Araştırma modelinin doğrulanması için etki analizi ve yapısal eşitlik modeli kullanılmıştır. Araştırmada tanımlayıcı istatistikler, korelasyon, t testi, anova testi, etki analizi ve aracılık analizleri yapılmıştır. Bu araştırmada ASH çalışanlarının iş güvenliği skorları ile afet risk algıları ve anksiyete düzeyleri arasında negatif yönlü ve anlamlı bir ilişkiye rastlanmıştır. Ayrıca afet risk algısı ve anksiyete arasında pozitif yönlü ve anlamlı bir ilişki bulunmuştur. Aracılık analizi sonuçlarına göre sağlık çalışanı iş güvenliği ölçeğinin anksiyete üzerindeki etkisinde afet risk algısının kısmi aracılık rolü vardır. Sonuç olarak çalışma, acil sağlık hizmetlerinin kalitesini yükseltmek amacıyla ASH çalışanlarının güvenlik ve refah seviyesini artırmaya yönelik uygulamalar için önemli bilgiler sağlamaktadır.

Emre Tosun

Müzeler sanatsal, bilimsel ve tarihi nesneleri koruyan, toplumu eğiten ve aydınlatan önemli kültür kurumlarıdır. Dünyanın birçok yerinde müzeler afetlerden zarar görmektedir. Genel olarak müze yönetimi ve personelinin afet farkındalığının yetersiz olması ve afet sonrası kurtarma operasyonlarında ikinci planda kalması gibi nedenler müzeleri daha hassas kılmaktadır. Ayrıca, çeşitli orijinal, nadir ve değerli koleksiyonlara sahip olması, müzeleri daha önemli hale getirmektedir. Bu nedenlerle müzelerin ve sergiledikleri koleksiyonların varlıklarını devam ettirebilmesi için kapsamlı afet planlaması şarttır. Bu araştırmanın amacı İstanbul ilindeki müzelerin afet ve acil durumlara hazırlık düzeyini ölçmek, müzelerde afet yönetimi konusunda sorun ve eksikleri tespit etmektir. Bu kapsamda 6 devlet müzesi ve 10 özel müze olmak üzere 16 müzenin yönetici ve personeliyle yarı yapılandırılmış mülakat tekniğiyle görüşme yapılmıştır. Görüşmeler sonucunda % 68,75'inin afet planı olduğu, devlet müzelerinin % 33,33'ünün planını test ettiği, planı olmayanların hepsinin özel müzelerden oluştuğu ve bunların % 60'ının personel eksikliğini bunun nedenlerinden biri olarak belirttiği, % 43,75'inin müze personeli arasında afet müdahale veya risk azaltma görevlisi tayin ettiği, % 37,50'sinin bir afet veya acil durum için yardımcı olabilecek diğer yakın müze veya kültürel kurumlarla bağlantıda olduğu tespit edilmiştir. Analizler sonucunda müzelerin eksik ve sorunlarına yönelik bazı önerilerde bulunulmuştur. Anahtar Kelimeler: Müzeler ve Afet Yönetimi, Müzelerde Afet ve Acil Durum Planlaması, Afetler ve Kültürel Miras