Sürdürülebilir Kalkınma Amaçları
Yayınlar
- MakaleAçık Erişim2022Çalışanların Güven Davranışlarının İşlevsiz Davranışları Üzerindeki Etkisinde Yönetimin Olumlu Davranışının Aracı Rolü: Değer Kuramı Analizi
Durmuş, İbrahim
Değerler kuramının evrensel ilkelerinin yanında çalışanların organizasyon içerisindeki faaliyetlerinde; güven, olumlu davranış ve işlevsiz davranışlar bir bütün olarak araştırılabilir. Daha evvel gerçekleştirilen çalışmalarda organizasyonlarda çalışma arkadaşlarının birbirlerine olan güvenleri (TYC), işlevsiz davranışları (EDB) ve yönetimin çalışanlara olumlu davranışları (PBM) kavramları ayrı ayrı farklı alanlarda incelenmiştir. Araştırmada önceki çalışmalardan farklı olarak bu kavramlar bir bütün halinde farklı organizasyonlarda çalışanlara uygulanmıştır. Araştırma sonuçları çalışanların birbirlerine olan güvenlerinin işlevsiz davranışlarını pozitif ve anlamlı olarak etkilediğini göstermiştir. Çalışanların birbirlerine olan güvenleri yönetimlerinin çalışanlara karşı olumlu davranışlarını pozitif ve anlamlı olarak etkilemiştir. Yönetimin çalışanlarına karşı olumlu davranışları ise çalışanların işlevsiz davranışlarını pozitif ve anlamlı bir şekilde etkilemiştir. Araştırmada ayrıca çalışanların iş yerlerinde birbirlerine olan güvenlerinin işlevsiz davranışları üzerindeki etkisinde yönetimin çalışanlarına karşı olumlu davranışları tam aracı etkiye sahip olmuştur.
- MakaleAçık Erişim2022Akademisyenin iş anlamlılığı, kişiler arası güven ve örgütsel bağlılık ilişkisinin iş özellikleri kuramı kapsamında incelenmesi
Durmuş, İbrahim
Araştırmanın amacı iş özellikleri kuramı açısından akademisyenlerin faaliyetlerinde işlerinin anlamlılığına etki edebileceği düşünülen güven ve örgütsel bağlılık değişkenlerini bir model çerçevesinde ortaya koymaktadır. Günümüz üniversitelerde faaliyette bulunan akademisyenlerin çalışma arkadaşlarına karşı güven davranışları hem örgütsel bağlılıkları hem de işlerinin anlamlılığı üzerinde etkili olabilir. Bu açıdan araştırma Türkiye’de Doğu Karadeniz Bölgesinde farklı üniversitelerde faaliyette bulunan ayrı statülere sahip 406 akademisyen üzerinde gerçekleştirilmiştir. Araştırma sonuçlarında akademisyenlerin birbirlerine olan güven davranışlarının işlerinin anlamlılığı üzerinde pozitif ve anlamlı etkilerinin olduğu görülmüştür. Akademisyenlerin birbirlerine olan güven davranışlarının örgütsel bağlılıkları üzerinde de pozitif ve anlamlı etkileri olduğu gözlemlenmiştir. Ayrıca akademisyenlerin örgütsel bağlılıklarının da işlerinin anlamlılığı üzerinde pozitif ve anlamlı etkileri olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Araştırmada akademisyenlerin birbirlerine olan güvenlerinin işlerinin anlamlılığı üzerindeki etkisinde örgütsel bağlılıklarının tam aracı etkiye sahip olduğu sonucuna erişilmiştir.
- MakaleYalnız künye2022Çalışanların Örgütsel Sosyalleşmesinde Yönetici İşlevselliği ve Algılanan Örgütsel Destek İlişkisi: Sosyal Öğrenme Kuramı Perspektifi
Durmuş, İbrahim
Günümüz çalışma ortamlarında yöneticiler çalışanlarına yönelik çeşitli işlevsel davranışlar sergilemektedir. Bu işlevsel davranışlar çalışanların örgütsel sosyalleşmeleri ve algıladıkları örgütsel destek üzerinde etkili olabilir. Literatürde yönetici işlevselliği değişkeni oldukça sınırlı araştırılmış olup çalışanların örgütsel sosyalleşmesi ve algılanan örgütsel destek kavramlarının birlikte kullanıldığı herhangi bir araştırmaya rastlanılmamıştır. Araştırma farklı mesleklerde çalışanlar üzerinde gerçekleştirildiği için konu ile ilgili daha evvel farklı alanlarda gerçekleştirilen araştırmalar çalışmaya kaynaklık etmiştir. Araştırma sonuçlarında yönetici işlevselliğinin çalışanların örgütsel sosyalleşmesi üzerinde pozitif ve anlamlı etkisi olduğu gözlemlenmiştir. Araştırmada yönetici işlevselliğinin çalışanların algıladıkları örgütsel destek üzerinde pozitif ve anlamlı etkisi olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Araştırmada ayrıca çalışanların algıladıkları örgütsel desteğin örgütsel sosyalleşmeleri üzerinde yine pozitif ve anlamlı etkilerinin olduğu ortaya koyulmuştur. Sonuç olarak yönetici işlevselliğinin çalışanların örgütsel sosyalleşmeleri üzerindeki etkisinde çalışanların algıladığı örgütsel destek tam aracı etkiye sahip olmuştur. Sonuçlar sosyal öğrenme kuramında, yönetici ve çalışanların davranışsal açıdan araştırılabileceğini ortaya koymaktadır.
- MakaleAçık Erişim2022Akademisyenin Mutluluk Düzeyine Etki Eden Faktörlerin Belirlenmesi: Ölçek Geliştirme Araştırması
Durmuş, İbrahim
Araştırmanın amacı, para sevgisi, mesleki gelişim ve kariyer kaygısının Türk akademisyenlerin mutluluk düzeyleri üzerindeki ortak etkilerini araştırmaktır. Bu amaçla varsayılan ilişkileri incelemek için iki farklı ölçüm modeli oluşturulmuştur. Model 1’in bulgularına göre, a) mesleki gelişim, para sevgisi ve mutluluk düzeylerinin artmasına katkıda bulunur, b) para sevgisi mutluluk düzeylerinin artmasına katkıda bulunur ve c) mesleki gelişim ve mutluluk arasındaki ilişkide para sevgisinin aracılık rolü vardır. Kontrol değişkenlerinden sadece yaşın, yukarıda ifade edilen aracılık modeli üzerinde düzenleyici bir etkisi vardır. Model 2’nin bulgularına göre, d) kariyer kaygısı, para sevgisini artmasına mutluluk düzeyinin azalmasına neden olur, e) para sevgisi mutluluk düzeyi üzerinde anlamlı bir etkisi yoktur ve f) kariyer kaygısı ve mutluluk düzeyi arasındaki ilişkide para sevgisinin aracılık rolü yoktur. Kariyer kaygısının mutluluk düzeyi ilişkisinde yaş değişkeni düzenleyici etkiye sahiptir.
- MakaleAçık Erişim2022Akademisyenlerin akademik başarı çabalarında kuruma sadakat, kıskançlık ve imrenme davranışlarının etkisi: pls-sem ile ölçek geliştirme
Durmuş, İbrahim; Akyüz, Ahmet Mutlu
Üniversitelerde faaliyette bulunan akademisyenlerin akademik faaliyetlerine ilişkin başarı çabalarına etki edebilecek faktörlerin belirlenmesi önemli olabilir. Bu araştırmada akademisyenlerin kuruma sadakati ile çalışma arkadaşlarını kıskanma ve imrenme davranışlarının akademik başarı çabaları üzerindeki etkilerinin araştırılması amaçlanmıştır. Literatürde genel olarak başarı ve çaba kavramlarının ayrı ayrı değerlendirildiği görülmektedir. Ayrıca ilgili çalışmaların genelinde imrenmenin olumsuz yönlerine vurgu yapılmıştır. Araştırmada literatürden farklı olarak akademisyenlerin akademik başarı çabası bir bütün olarak incelenmiştir. Ayrıca akademisyenin imrenme davranışının (kültürel açıdan) olumlu yönlerine vurgu yapılarak araştırma gerçekleştirilmiştir. Araştırma sonuçlarında, akademisyenin kurumuna olan sadakati akademik başarı çabasının artmasına yol açmıştır. Akademisyenin kurumuna olan sadakati çalışma arkadaşını kıskanma davranışının azalmasına yol açmıştır. Akademisyenin çalışma arkadaşını kıskanma davranışı akademik başarı çabasının azalmasına yol açmıştır. Akademisyenin çalışma arkadaşına imrenme davranışı akademik başarı çabasının artmasına yol açmıştır. Son olarak akademisyenin kurumuna olan sadakati ile akademik başarı çabası ilişkisinde çalışma arkadaşını kıskanması ara değişken olarak rol oynamıştır.
- MakaleAçık Erişim2022İş rolüne uygunluğun işe yönelik risk alma üzerindeki etkisinde kendini ifade etmenin düzenleyici ve aracı etkisi: rol kuramı perspektifi
Durmuş, İbrahim
Ulusal ve uluslararası eğitim düzeyinde bilimin her geçen gün daha fazla öneminin artması, akademisyenlerin organizasyonlarındaki faaliyetlerinin araştırılmasını gerekli kılmaktadır. Rol kuramını temel alan bu araştırmanın amacı, akademisyenin işine yönelik risk almasında iş rolüne uygunluğu ve kendini ifade edebilme davranışlarının etkilerini araştırmaktır. Araştırmada, tesadüfi olmayan yöntemlerden gönüllü örnekleme yöntemi ile belirlenen 400 akademisyene elektronik anket yapılmıştır. Elde edilen veriler SPSS, GSCA ve AMOS paket programları ile analiz edilmiştir. Araştırma analiz sonucunda; akademisyenin iş rolüne uygunluğunun risk alma davranışı üzerindeki etkisinde, kendisini üst derecede ifade etme davranışının düzenleyici etkisi olduğu gözlemlenmiştir. Akademisyenin iş rolüne uygun hareket etmesi risk alma davranışını pozitif ve anlamlı olarak etkilemiştir. İş rolüne uygunluğun risk alma davranışı üzerindeki etkisinde kendini ifade edebilme davranışı aracı etkiye sahip olmuştur. Akademisyenin iş rolüne uygunluğu kendini ifade edebilme davranışını pozitif ve anlamlı bir şekilde etkilemiştir. Ayrıca akademisyenin işyerinde kendini ifade edebilme davranışı işine yönelik risk alma davranışını pozitif ve anlamlı olarak etkilemiştir. Elde edilen sonuçlar akademisyenin, akademik çalışma ortamındaki özgün değerini ortaya koymaktadır.
- MakaleAçık Erişim2022Investigation of Factors That May Affect the Commitment of Healthcare Professionals to Their Works During the COVID-19 Pandemic Period
Akyüz, Ahmet Mutlu; Durmuş, İbrahim
The environment of uncertainty created by the COVID-19 pandemic period has caused difficulties especially for healthcare professionals in their work activities. The purpose of this research is to find out which variables might affect the commitment of healthcare professionals to their works during this COVID-19 period. Based on the data announced by the Ministry of Health during the pandemic in the first quarter of 2021, it was decided to conduct a research on doctors, nurses, caregivers, and medical secretaries working in hospitals in the cities of the Eastern Black Sea Region of Turkey which generally show high risk. In the developed research model, satisfactory conditions (SC), emotional commitment to change (ECC), and psychological ownership (PO) as variables that may directly or indirectly affect the commitment of healthcare professionals to their works (CW) were used. The Smart PLS program was used in the analysis of the research model and hypothesis. It was seen that the ECC of healthcare professionals has a positive and significant (.694; p <.000) effect on SC. It was understood that the PO of healthcare professionals has positive and significant effects on their CW (.394; p <.000). It was also observed that the presence of SC has positive and significant effects on the PO of the healthcare professionals in the current situation (.796; p <.000). It was observed that only the effect of ECC of healthcare professionals on their CW is insignificant (.097; p >.086). Looking at the indirect (intermediary) effects obtained as a result of the research, it was seen that all of the hypotheses consist of positive coefficients. This situation reveals that the mediating variables have complementary effects on the obtained results.
- MakaleYalnız künye2021Akademisyenlerin akademik başarı çabası ile yöneticilerin etik liderlik davranışı, yöneticiye sadakat, kuruma sadakat ve akademik kıskançlık davranışı arasındaki ilişkiler üzerine bir araştırma
Durmuş, İbrahim; Akyüz, Ahmet Mutlu
Günümüz üniversite ortamında akademisyenlerin akademik başarı çabalarına etki edebilecek önemli faktörler söz konusudur. Araştırmada akademisyenlerin akademik başarı çabasına etki edebilecek bu faktörleri belirlenmek ve ilişkileri ortaya koymak amaçlanmıştır. Literatürde akademisyenin akademik başarı çabasını bir bütün olarak araştıran herhangi bir araştırmaya rastlanılmamıştır. Araştırma bu boşluğu gidermek adına akademik başarı çabası; yönetici etik liderlik davranışı, yöneticiye sadakat, kuruma sadakat ve akademik kıskançlık değişkenleri çerçevesinde incelenmiştir. Araştırma kamuda belirli bir bölgede faaliyette bulunan 609 akademisyen üzerinde gerçekleştirilmiştir. Araştırmada oluşturulan hipotezlere bağlı olarak 6 hipotez doğrudan etkileri 11 hipotezin aracı etkileri ortaya koymuştur. Ayrıca modele bağlı olarak 10 tane de toplam etki ifade edilmiştir. Oluşturulan 17 hipotezden 13 tanesi kabul 4 tanesi red edilmiştir. Araştırma sonuçlarında yöneticinin etik liderlik davranışı, yöneticiye sadakat ve kuruma sadakat değişkenleri akademik başarı çabası artırmışken akademik kıskançlık davranışı azaltıcı bir etki göstermiştir. Yöneticinin etik liderlik davranışının akademisyenin hem yönetici sadakatine hem de kurum sadakatine önemli katkıları olmuştur. Yöneticiye sadakatin ve kuruma sadakatin kıskançlık davranışını azaltıcı etkisi gözlemlenmiştir. Araştırmada ayrıca akademisyenlerin yönetici sadakati ve kurum sadakatlerinin modele göre önemli aracı etkileri olduğu sonuçlarına erişilmiştir.
- MakaleYalnız künye2021Akademisyenlerin Kariyer Memnuniyeti Düzeylerine, Çalışma Ortamı Memnuniyeti ve Organizasyona Güven Değişkenlerinin Etkisi: Kişisel Gelişim Düzeyinin Aracı Rolü
Durmuş, İbrahim; Akyüz, Ahmet Mutlu
Bu araştırmada akademisyenlerin kariyer memnuniyeti düzeyine etki edebilecek faktörlerin belirlenmesi amaçlanmaktadır. Araştırmada alanyazında eksikliği hissedilen "çalışma ortamından memnuniyet", "organizasyona güven" ve "kişisel gelişim" değişkenlerinin, akademisyenlerin kariyer memnuniyet düzeyleri üzerindeki doğrudan ve dolaylı etkilerine odaklanılmıştır. Araştırmaya ilişkin veriler dört devlet üniversitesinden toplam 587 akademisyenden elektronik anket yöntemi ile elde edilmiştir. Geliştirilen hipotezler, Kısmi En Küçük Kareler (Partial Least Squares-PLS) algoritması kullanılarak "yapısal eşitlik modellemesi" ile test edilmiştir. Araştırma sonuçları doğrudan ve toplam etkiler açısından değerlendirilmiştir. Buna göre, akademisyenin çalışma ortamı memnuniyetinin, kişisel gelişim ve kariyer memnuniyeti düzeyini artırdığı gözlemlenmiştir. Ayrıca akademisyenin kişisel gelişimi de kariyer memnuniyeti düzeyini artırmıştır. Araştırmada akademisyenin organizasyonuna olan güveni, kişisel gelişim üzerinde anlamsız bir etki oluşturmaktadır. Ayrıca akademisyenin organizasyona güveni, kariyer memnuniyeti düzeyini de artırmaktadır. Araştırma modelindeki dolaylı etkiler incelendiğinde; çalışma ortamı memnuniyetinin kariyer memnuniyeti üzerindeki etkisinde, kişisel gelişim değişkeni aracı bir etkiye sahiptir. Bununla birlikte organizasyona güven değişkeninin kariyer memnuniyeti değişkeni üzerindeki etkisinde, kişisel gelişim değişkeninin aracı etkisi olmadığı gözlemlenmiştir.
- MakaleAçık Erişim2021Relationships Between Lifestyle Variables, Satisfaction Levels, Self- Esteemes and Perceived Ease of Use in Consumers Online Shopping
Durmuş, İbrahim
In today's web environment, many factors may affect consumers' purchase of ready-made clothing\rproducts. In many previous studies, these factors were examined separately. Unlike the previous researches,\rwhile consumers purchase ready-made clothing from the web; It was aimed to determine the level of\rrelationship between each other, their lifestyles, satisfaction levels, and self-esteem and their ease of use. For\rthis purpose, the electronic survey method was applied to 390 consumers who buy ready-to-wear products from\rdifferent sites on the web, and the related results were interpreted with structural equation modeling. When the\rresearch results are evaluated in general; The ease of use perceived for the websites has revealed a full mediation\reffect in the effect of consumers on their satisfaction. The perceived ease of use has shown a partial mediating\reffect on the impact of consumers' uniqueness on self-esteem. The ease of use perceived by consumers in the\rimpact of diversity searches on their satisfaction and self-esteem has had a partial mediating effect. Also, the\rease of use perceived towards the websites also showed a partial mediating effect on the satisfaction levels of\rconsumers and their self-esteem.
- MakaleAçık Erişim2020Çalışanların risk alma davranışları, yaşam tarzı değişkenleri ve işyerinin sosyal performansının sosyal mübadele kuramı kapsamında incelenmesi
Durmuş, İbrahim
Günümüz çalışma ortamında çalışanlar iş yerlerinde çeşitli riskler ile karşı karşıyakalabilmektedir. Onların risk alma davranışları, iş yerlerindeki yaşam tarzı değişkenlerinişekillendirebilirken, aynı zamanda yaşam tarzı değişkenleri de iş yerinin sosyal performansı üzerinde çeşitli etkiler yaratabilir. Bu açıdan araştırmada çalışanların risk alma davranışları, iş yerindeki endişeli, sosyallik odaklı ve yenilik odaklı yaşam tarzı değişkenleri veiş yerlerinin sosyal performansı arasındaki ilişkiler sosyal mübadele kuramı kapsamındaaraştırılmıştır. Alan yazında daha önce yapılan çalışmalar incelendiğinde; çalışanların riskalma davranışları, yaşam tarzı değişkenleri ve iş yerinin sosyal performansı arasındaki ilişkileri ortaya koyan herhangi bir çalışmaya rastlanılmamıştır. Araştırma ile bu eksikliğintamamlanması amaçlanmaktadır. Araştırma sonuçlarına göre; çalışanların iş yerlerinde riskalma davranışları endişeli yaşam tarzlarını pozitif ve anlamlı olarak; sosyallik odaklı yaşamtarzlarını pozitif ve anlamsız olarak; yenilik odaklı yaşam tarzlarını ise negatif ve anlamsızolarak etkilemiştir. Çalışanların endişeli yaşam tarzları iş yerlerinin sosyal performansınınegatif ve anlamlı olarak etkilemiştir. Çalışanların sosyallik odaklı yaşam tarzları ise iş yerinin sosyal performansını pozitif ve anlamlı bir şekilde etkilemiştir. Son olarak çalışanlarınyenilik odaklı yaşam tarzları da iş yerlerinin sosyal performansını pozitif ve anlamlı birşekilde etkilemiştir. Bu sonuçlar sosyal mübadele kuramına çalışan ve organizasyon açısından önemli ve farklı katkılar sağlamıştır.
- MakaleAçık Erişim2020Maslow’s Hierarchy of Needs in terms of Lifestyle and Entrepreneurial Intentions of Young Individuals
Durmuş, İbrahim
Nowadays, individuals can perform various entrepreneurial activities in line with their needs due to their lifestyles. Entrepreneurship intentions may vary, especially in the economic and socio-cultural environment, which is constantly changing due to technological developments. In this respect, the effects of lifestyles on entrepreneurial intentions and the effects of entrepreneurial intentions on Maslow's needs hierarchy were studied. In previous studies, Maslow's hierarchy of needs was generally examined by variables within itself or by rating levels. In addition, in many studies, hierarchy has been evaluated as an independent variable. Unlike previous studies, the hierarchical structure was evaluated as a whole and as a dependent variable. In other words, the effect of lifestyle of young individuals on entrepreneurial intention and the effects of entrepreneurial intention on needs hierarchy were investigated. While creating the research method, previous studies were utilized and structural equation modeling was applied within the framework of quantitative data by electronic survey method. In the study, not only a significant relationship was found in the diversity searches of individuals, but significant relationships were reached between all other variables. In the results of the application, it is seen that the young individuals' being unique and leading the ideas positively affect their entrepreneurial intentions. In addition, it has been concluded that the entrepreneurship intention of young individuals positively affects their physiological needs, security needs, belonging needs, respect needs and self-realization needs.
- MakaleYalnız künye2019The effects of employees’ attitudes towards their works and their personality features on decision-making styles
Durmuş, İbrahim
In today’s working environment, individuals exhibit various attitudes towards their jobs. These individuals working in the workplace can have different personality characteristics as well as different decision making styles. In previous studies, these issues were examined in a different way. In this study, which is applied to 404 employees in total, the positive results of the attitudes of the individuals working in the private sector have positive effects on their personalities. In addition, it is understood that the personality traits of the employees have positive and significant effects on the decision-making styles in general. However, in practice, the effect of employees on neuroticism (emotional imbalance) is less than other personality traits (extraversion, responsibility, compliance, openness to experience), but the employees finally find that there is little concern and stress. In terms of decision-making styles, only dependent decision-making styles of employees revealed a negative and significant relationship. In the other four variables (sudden, rational, intuitive, timid) positive and meaningful relationships are obtained. As a result, literature will be made to earn different perspectives.