Bilal Gürsoy

Teknolojini gelişmesi ile, meydana gelen afetler sonucu ikincil afetlerin gerçekleşme ihtimali gün geçtikçe artmaktadır. Organize sanayi bölgeleri ise bu kapsamda yüksek potansiyele sahiptir. Bu çalışmanın amacı sanayi bölgelerinde afet kaynaklı olası hasarları en aza indirmek amacıyla afet hazırlığını değerlendirmek üzere ölçek geliştirilmesidir. Araştırmanın sonucunda geliştirilen ölçek ile afet hazırlık ve afet bilinç seviyesinin ölçülmesi planlanmıştır. Ölçek geliştirme pilot ve ana uygulamayı içeren iki süreçte gerçekleştirilmiştir. Bu çalışmada sırasıyla 330 ve 779 katılımcıya ulaşılmıştır. Verilerin analizinde IBM SPSS Statistics 25 ve AMOS 24.0 paket programları kullanılmıştır. Ölçeğin son hali dört boyuttan ve 52 maddeden oluşmaktadır. Genel Cronbach alfa değeri 0,957 olup her boyut için 0,9'un üzerindedir. Katılımcıların Kurumsal Bilinç, Çevresel ve Bireysel Bilinç, Kurumsal Hazırlık, Çevresel ve Bireysel Hazırlık, Ölçek geneli puanlarının cinsiyet, medeni durum, yaş, çalışma süresi, eğitim durumu, mesleki unvan gibi demografik değerleri ile anlamlı düzeyde farklılık göstermiştir. Çalışma neticesinde yapılan analizler ile ölçeğin geçerliliği ve güvenilirliği kanıtlanmış bir ölçek olduğu tespit edilmiştir. Sonuç olarak, Organize Sanayi Bölgelerinde yapılması planlanan afet tabanlı araştırmalara, tasarlanan ölçek ile birlikte bir model önerisi sunulmuştur. Gelecekteki çalışmalar için literatüre katkı sunması beklenmektedir.

RDL DOI10.71008/gumushane.thesis.2025.247indekslendi

Bilal Gürsoy

İnsanlık tarihinin nerdeyse her aşamasında afetler büyük yıkım ve kayıplara neden olmuştur. Her dönemde insanlar afetlerden etkilenmemek için önlemler almaya yönelmiş ve savunmasızlıklarını en az seviyeye indirmeye uğraşmışlardır. Afetlerin ortaya çıkış anında verdiği zarar boyutu çok yüksek bir seviyede olsa bile, afet sonrası iyi bir yönetim olmaması halinde bu kayıpların arttığı geçmiş tarihlerde görülmüştür. Afet yönetimi; toplumun tüm kesimleri ile beraber çalışılarak, afet öncesi ve sonrasında ortak bir eylem planlanması olarak tanımlanabilir. Afet yönetiminin en önemli yapıtaşlarından biri ise risk analizi ve hazırlıklı olmaktır. Afete karşı her zaman diliminde hazırlıklı olmak, olası kayıpların azalmasında önemli rol oynamaktadır. Yapılan risk analizi sonucu alınacak önlemleri belirlemek ve uygulamak iyi bir afet yönetimi için temel unsurlardır. Bu kapsamda afet olması durumunda en fazla sorumluluk ve talebin olacağı sağlık hizmetleri sektörü ve bu sektörün en önemli temsilcisi hastanelerin, afet yönetimi konusunda özellikle hasiyet göstermesi gerekmektedir. Bu sebeple hastane afet hazırlık durumunun değerlendirilmesi konusunda çalışma gerekliliği görülmüştür. Bu çalışma hastane afet hazırlık durumunu değerlendirmek gayesiyle tanımlayıcı olarak yapılacaktır. Çalışmanın hastanelerde ki afet hazırlıklarının değerlendirilmesi ve hazırlık düzeylerini belirlemeyi amaçlamaktadır. Araştırma Gümüşhane Devlet Hastanesi'nde görev yapan 203 personele, 2017 yılında Dan VİCK tarafından geliştirilen 'Hastane Kurumsal Hazırlık Değerlendirme Ölçeği' formu kullanılarak yapılmıştır. Dönüt alınan verilerin analizi SPSS paket programı ile yapılmıştır. Anket formunun hastane afet hazırlık düzeyini ortaya çıkarması beklenmektedir. Ayrıca kurumsal afet hazırlık düzeyi ile cinsiyet, eğitim durumu, kurumdaki görevi gibi değişkenler ile aralarındaki ilişkinin tespit edilmesi beklenmektedir.