Sürdürülebilir Kalkınma Amaçları
Yayınlar
- MakaleAçık Erişim2026Türkiye’de turizm talebinin dinamikleri: yapısal kırılmalar bağlamında bir analiz
Sancar Özkök, Canan; Akbas, Yusuf Ekrem; Dönmez, Zafer
Bu çalışmada, Türkiye’de 1990–2024 dönemi için turist girişlerinin belirleyicileri üzerinde reel döviz kuru, enflasyon, ekolojik ayak izi ve sosyal küreselleşme endeksinin olası etkileri analiz edilmiştir. Öncelikle serilerin durağanlık özellikleri ADF ve GLS birim kök testleri ile incelenmiştir. Bu testlerin sonuçları ile tüm serilerin birim kök içerdiği tespit edilmiştir. Ancak yapısal kırılmaları dikkate alan Lumsdaine-Papell (1997) birim kök testi sonuçları, bazı değişkenlerin düzeyde durağan olduğunu ortaya koyarak test sonuçlarının kırılmalara duyarlı olduğunu göstermiştir. Elde edilen kırılma tarihlerinin özellikle 2001 ekonomik krizi ve 2019–2020 COVID-19 Pandemisi dönemlerinde yoğunlaştığı belirlenmiştir. Değişkenler arasındaki uzun dönem ilişkiler, hem yapısal kırılma içermeyen standart ARDL modeli hem de 2020 yılı için kukla değişken içeren ARDL modeli ile analiz edilmiştir. Bulgular, yapısal kırılmaların dikkate alınmadığı modelde katsayıların büyük ölçüde anlamsız ve modelin istikrarsız olduğunu göstermektedir. Buna karşılık, COVID-19 Pandemisini temsilen eklenen kukla değişken ile tahmin edilen modelde hem katsayıların anlamlı hale geldiği hem de modelin istikrarlı olduğu tespit edilmiştir. Uzun dönem sonuçlarına göre sosyal küreselleşme ve ekolojik ayak izi turist girişlerini pozitif yönde etkilerken, reel döviz kuru ve enflasyonun negatif etkileri bulunmaktadır. Elde edilen bulgular, turizm talebinin yapısal kırılmalara ve küresel şoklara son derece duyarlı olduğunu ortaya koymaktadır.
- MakaleYalnız künye2026Economic and financial stability under uncertainty in the U.S.: insights from Fourier analysis
Polat, Mehmet Ali; Akbas, Yusuf Ekrem; Sancar, Canan; ŞİT, Ahmet
In the aftermath of the 2008 Global Financial Crisis, the occurrence of financial turmoil even in developed economies has sparked renewed debates on financial stability and caused the rise of the relevance of the variables employed to represent financial stability, which has gained increasing importance in the literature. This study investigates the impact of economic stability and uncertainty on financial stability in the United States over the period 1970 to 2022. Financial stability is proxied by the index developed by Owoundi, Mbassi, and Owoundi (2021), while economic stability is captured through the International Country Risk Guide (ICRG 2014) index. The relationship among the variables is examined using the Fourier methodology. The empirical findings reveal that economic stability exerts a positive influence on financial stability, whereas economic uncertainty negatively affects financial stability only in the long run. The causality analysis further indicates a unidirectional causal flow from economic stability and economic uncertainty to financial stability, in line with the coefficient estimates. Additionally, the results demonstrate bidirectional linkages between financial stability and economic stability.
- MakaleAçık Erişim2023Merkez bankası bağımsızlığının finansal istikrar üzerindeki etkisi: çoklu yapısal kırılmalı zaman serisi analizi
Sancar Özkök, Canan; Akbas, Yusuf Ekrem; Kılınçer, Beyhan; Can, Esra
Son yıllarda, fiyat istikrarı sağlanmasına rağmen ekonomik krizlerin yaşanması ekonomik krizleri önlemede sadece fiyat istikrarını sağlamanın yeterli olmadığını gündeme getirmiştir. Bu nedenle, son zamanlarda ekonomik krizleri öngörmede finansal istikrarın önemi artmıştır. Bu gelişme doğrultusunda çalışmada fiyat istikrarı yerine finansal istikrar analiz edilmiştir. Bu doğrultuda çalışmanın amacı, Türkiye’de 1990-2021 yılları arasında merkez bankası bağımsızlığı, cari işlemler dengesi, uluslararası rezervler, döviz kuru ve toplam kredilerin finansal istikrar üzerindeki etkileri analiz edilmiştir. Merkez bankası bağımsızlığını temsilen Jacome-Vasquez (2008) tarafından geliştirilen endeks kullanılmıştır. Finansal istikrarı temsilen ise Tobin Q değeri kullanılmıştır. Analiz için yapısal kırılmayı dikkate alan doğrusal zaman serisi yöntemleri kullanılmıştır. Analiz sonucunda, merkez bankası bağımsızlığının ve uluslararası rezervlerin Tobin Q değeri ve buna bağlı olarak finansal istikrar üzerinde olumlu bir etkisi olduğu, toplam krediler ve cari işlemler dengesinin ise finansal istikrar üzerinde olumsuz bir etkisi olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Bu sonuçlar, merkez bankasının sadece fiyat istikrarını hedefleyerek finansal istikrarı sağlayamayacağını ve finansal istikrarı sağlayabilmek için fiyat istikrarından taviz vermeden kredi büyümesi, cari açık gibi ara hedeflere de yönelmesi gerektiğini göstermektedir.
- MakaleYalnız künye2021Harris todaro modeli ve todaro paradoksunun TRB1 TRB2 TRC1 TRC2 ve TRC3 düzey 2 bölgeleri için test edilmesi
Sancar Özkök, Canan; Akbas, Yusuf Ekrem; Can, Esra
Kırsal yerleşim yerlerinden kentsel yerleşim yerlerine doğru işgücü göçü gelişmekte olan ülkelerde kentleşmenin önemli bir parçasıdır. Harris-Todaro (1970) tarafından geliştirilen işgücü göçü modelinde, artan kentsel ücret kentsel sektörde beklenen ücreti yükseltir ve bu durum kırdan kente göçü teşvik eder. Ancak, kentsel sektörde yaratılan istihdam olanaklarından daha fazla göç akımı olması durumunda işgücünün bir bölümünün işsiz kalması kaçınılmaz olur. İşgücü akımının devam etmesi durumunda ise kentsel işsizlik artarak, Todaro paradoksu denilen durum oluşur. Bu çalışmada Malatya, Van, Gaziantep Şanlıurfa ve Mardin Düzey 2 bölgelerinin iç göç, işsizlik ile kentleşme arasındaki nedensellik ilişkileri Harris-Todaro modeli ve Todaro paradoksu çerçevesinde araştırılmıştır. Bu amaçla, değişkenler arasındaki nedensellik ilişkileri 2008-2020 dönemi verileriyle panel nedensellik testi ile analiz edilmiştir. Malatya, Van, Gaziantep Şanlıurfa ve Mardin Düzey 2 bölgeleri için elde edilen analiz bulguları işsizlik oranlarından net göç oranına doğru tek yönlü nedensellik ilişkisi olduğunu göstermiştir. Ayrıca, bu beş bölgenin genelinde net göç oranından kentleşme oranına doğru tek yönlü nedensellik ilişkisi tespit edilmiştir. Çalışmanın sonuçları, Malatya, Van, Gaziantep Şanlıurfa ve Mardin Düzey 2 bölgelerinde Harris-Todaro modelinin geçerli olmadığını ve Todaro paradoksunun geçerli olduğunu göstermiştir. Todaro paradoksunun geçerli olması, bu bölgelerin kentsel yerleşim birimlerinde istihdam fırsatlarında veya diğer yatırımlardaki hızlı artışların kent merkezlerine göçü teşvik ederek, bir süre sonra kentsel işsizliği arttırdığı anlamına gelmektedir. Malatya, Van, Gaziantep Şanlıurfa ve Mardin Düzey 2 bölgelerinin kırsal yerleşim birimlerinde istihdam olanaklarının artırılması hem bu bölgelerde işsizliğin azaltılması hem de kırsal gelirin artırılmasında etkili olabilir. Bu sayede kentsel yerleşim birimlerine doğru gerçekleşen göç akımlarının Türkiye’nin sosyo-ekonomik göstergeleri üzerindeki olumsuz sonuçları en aza indirilebilir.
- MakaleYalnız künye2021The impact of export dynamics on trade balance in emerging and developed countries: An evaluation with middle income trap perspective
Akbas, Yusuf Ekrem; Sancar, Canan
In this study, it was analyzed whether the export dynamics affected net exports in fourteen emerging countries and eight developed countries between the years of 1995–2019. Export sophistication, export product diversification, export market diversification, export product concentration, export market concentration, and real effective exchange rate were used as the proxy of export dynamics. Panel data methods that take into account cross-section dependency and structural breaks were used for the analysis. As a result of the study, in developed countries, it was concluded that export sophistication, export product concentration, and export market diversification positively affected the net export, and the real effective exchange rate negatively affected the net export. For the emerging countries, it was concluded that export market concentration and real exchange rate negatively affected the net exports. Also, in emerging countries, it was found that export sophistication and export product diversification do not have any impact on net exports since export sophistication and export product diversification are not an adequately high level compared to developed countries for increasing the net export. The fact that in these countries the proportion of high-tech product exports are low in total exports and the product range in exports are not wide cause these indexes to be low. This situation poses a significant risk in terms of falling into the middle-income trap.
- MakaleYalnız künye2020The Econometric Analysis of the Relationship Between Domestic Migration and Unemployment in Turkey for NUTS-2 Regions Scale
Sancar Özkök, Canan; Akbas, Yusuf Ekrem
In this study, it was analysed whether there was a relationship between net migration rate and unemployment rate between the period 2008-2018 was analysed using panel data method within the scope of 26 Level 2 region and overall regional scale of Turkey. The findings of the study show differences both in terms of Level 2 regions and of the Regions in general. According to MGE test results, when the nets migration rate increases, the unemployment rate also increases in the short-term in TR21, TR41 and TR42 Level 2 regions of the Marmara Region. The unemployment rate shows an increase when migration also shows an increase in the TRA1 and TRA2 Level 2 regions of the Eastern Anatolia Region. Migrations to the TRC2 Level 2 region of the South-eastern Anatolian Region also increase the unemployment in this region. When there is an increase in the migration rate of TR61 and TR62 Level 2 regions of the Mediterranean Region, there is also an increase in the unemployment rate. A relationship between the variables of migration and unemployment rate cannot be seen in the short term of Level 2 regions of Aegean, Central Anatolian, and the Black Sea Regions. The results that were obtained for Marmara, Mediterranean, Black Sea, Eastern Anatolia, and South-eastern Anatolia – overall – indicated there was an increase in the unemployment rates in the short-term. According to FMOLS test results, the migration towards Marmara and Aegean Regions increases unemployment in the long-term. In the Mediterranean Region, unemployment shows an increase as the net migration rate increases in the long-term.
- MakaleYalnız künye2019The Analysis of The Relationship between Tourism Revenues and Current Account Balance in Turkey
Sancar Özkök, Canan; Akbas, Yusuf Ekrem
Tourism revenues have an important role in dealing with the current deficit. Financing of the current account deficit in Turkey's economy has been a much discussed topic in recent years. The aim of this study is to analyse the relationship between tourism revenues and current deficit balance in Turkey during the period between 2003:Q1 and 2017:Q4 through long-term Structural VAR Method. The impulse-response findings of the study show that the current deficit balance is affected positively until the 2nd term when a shock occurs in the tourism revenues. This result shows how effective the tourism revenues are over the current deficit. According to the variance decomposition test results, 90% of the changes in the current deficit balance originates from the shocks occurring within itself. However, this effect is continuously getting lower. The ratio of tourism revenues on the current deficit balance is 10%. According to this, 10% of the changes in the current transaction balance result from tourism revenues. Meanwhile, this effect continuously goes up.
- MakaleAçık Erişim2019The effect of interest rate on output level and inflation in Turkey: Evaluation of monetarist and new keynesian perspective
Akbas, Yusuf Ekrem; Sancar, Canan
In this paper, the relationship between inflation-interest rate and output level for the period between 2000M1-2015M12 in Turkey is evaluated in terms of Monetarist and New Keynesian perspective. These relationships among the variables are analysed through linear and non-linear methods. As a result of the analysis, it is concluded that the interest rate does not have a significant effect on the output level. Also, it was determined that there is a short-term as well as a long-term negative relationship from the interest rate towards inflation. It was concluded that the monetary policy cannot affect the real output, but the inflation. These results show that the Monetarist perspective is more valid for the post 2000 period in Turkey.
- MakaleAçık Erişim2014The relationship between capital flows and current deficit: Evidence from Turkey
Akbas, Yusuf Ekrem; Senturk, Mehmet; Sancar, Canon
The present paper analyzed the relationship between current account deficit and capital flows in Turkey over the period from 1990-2011. Augmented Dickey Fuller and Dickey Fuller-Generalized Least Squares unit root tests were used to analyze the stability of current deficit (CA) and capital flows (CF) series. Then, autoregressive distributed lag (ARDL) bound test was used in order to check if there is cointegration between the series according to the results obtained from the ARDL test. To conclude, the study revealed that is a cointegration relationship between current deficit and capital flows in Turkey.
- MakaleYalnız künye2013The relationship among the current deficit - Short term capital movements and economic growth: Evidence from Turkey
Akbas, Yusuf Ekrem; Senturk, Mehmet; Sancar, Canan; Akyazi, Haydar
In this study, it was analysed if there is a short and long term relationship among the current deficit, short-term capital movements and the economic growth within the periods of 1998Q1-2011Q4 in Turkey. It was used to Autoregressive Distributed Lag model for analyzing the series. As a result of the Autoregressive Distributed Lag model test, it was confirmed the co-integration relationship among the series related to current deficit, economic growth and short term capital flows in short term and long term.
- MakaleAçık Erişim2013Testing for causality between the foreign direct investment, current account deficit, GDP and total credit: Evidence from G7
Akbas, Yusuf Ekrem; Senturk, Mehmet; Sancar, Canan
In this study, countries were analyzed between 1990 and 2011 in order to determine whether a causal relationship exists among current account deficit, GDP, foreign direct investment, and total credits of G7. Analysis took into account the cross-sectional dependence and was applied to test the causality among the variables form the panel. Firstly, panel unit root tests were used for determining stationary of variables. As a result of the panel unit root tests, it was found that GDP and foreign direct investment have a stationary structure and that total credits and current account deficit contain unit root. In order to see whether there is a long-term relationship among the variables or not, the panel co-integration test was used. As a result of the test, it was concluded that there is a co-integration relationship among the series. The possibility of a causal relationship was analyzed among the variables using the causality test developed by Elena Ivona Dumitrescu and Christophe Hurlin (2012). Results of the analysis showed a unidirectional causal relationship from current account deficit and foreign direct investment to GDP. Bidirectional causality was found between current account deficit and total credits. Finally, a unidirectional relationship was found from foreign direct investment to current account deficit and total credits.