Aısha Mohamud Salad

Bu çalışma, Mercurialis annua L. bitki ekstraktı kullanılarak çevre dostu bir yöntemle gümüş nanopartiküllerin (AgNP'ler) sentezini incelemekte ve elde edilen nanopartiküllerin karakteristik özellikleri ile biyolojik aktivitelerini değerlendirildi. Geleneksel nanoparçacık üretim yöntemleri genellikle zararlı kimyasalların kullanımını ve yüksek enerji tüketimini gerektirir; bu durum hem çevresel hem de sağlık açısından riskler taşır. Buna karşılık, bitki bazlı biyosentez yöntemleri sürdürülebilir ve doğa dostu bir alternatif sunar. Bu kapsamda, fenolik bileşiklerce zengin olan tıbbi bitki Mercurialis annua L.'nin sulu ekstraktları, indirgeme ve dengeleme ajanı olarak kullanılmıştır. Elde edilen AgNP'ler, optik özelliklerini, kristal yapılarını, morfolojilerini ve elementel bileşimlerini belirlemek amacıyla UV-Vis spektroskopisi, FTIR, XRD ve TEM-EDX analiz yöntemleriyle karakterize edilmiştir. Nanopartiküllerin biyolojik potansiyeli, antioksidan etkinlik testleri DPPH, FRAP, CUPRAC, toplam fenolik (TPC) ve toplam flavonoid (TFC) madde içerik tayinleri ile birlikte α-glukozidaz ve karbonik anhidraz enzimlerini hedef alan inhibitör testleri aracılığıyla değerlendirilmiştir. Ayrıca, bitki özütü ve nanopartikül çözeltisinde yer alan temel fenolik bileşenlerin tanımlanması amacıyla LC-MS/MS analizi uygulanmıştır. Elde edilen bulgular, Mercurialis annua ekstraktının kararlı AgNP'lerin sentezinde etkili olduğunu ve bu nanopartiküllerin dikkate değer düzeyde antioksidan aktivite ve enzim inhibitör özelliği sergilediğini ortaya koymuştur. Bu çalışma, yeşil nanoteknoloji alanına katkı sağlamakta olup, bitki kaynaklı malzemelerin fonksiyonel nanomalzeme üretiminde taşıdığı önemi vurgulamaktadır.

RDL DOI10.71008/gumushane.thesis.2025.170indekslendi