Sürdürülebilir Kalkınma Amaçları

Bu dergideki yayınlar

9 →
  • Derleme MakaleAçık Erişim2025
    Sporcu performansını artıran güncel besin takviyeleri

    Bor, Hakan

    Sporcu performansını artırmak amacıyla kullanılan besin takviyeleri teknolojinin ilerlemesiyle birlikte bu takviyelerin çeşitliliğinin ve erişilebilirliğinin artması nedeniyle geçmişe kıyasla daha fazla ön plana çıkmıştır. Bu bağlamda çalışmada besin takviyelerinin sporcu performansını hangi yönlerden etkilediği ve sağlıklı kullanım dozajlarının nasıl olması gerektiği güncel literatür yardımıyla açıklanmaya çalışılmıştır. Araştırmada öncelikle besin takviyeleri hakkında genel bir bilgi verilerek besin takviyeleri tanıtılmış sonrasında her bir besin takviyesinin özelliklerine uygun olarak sporcu performansı üzerindeki olası etkilerinden bahsedilmiştir. Ayrıca besin takviyelerinin kullanım dozajları konusunda son dokuz yıldaki literatürde var olan öneriler çalışma içinde sunulmuştur. Bir beslenme uzmanı yardımı alınarak doğru bir şekilde tüketilen besin takviyeleri sporcu performansını farklı etki mekanizmaları yoluyla olumlu etkilemektedir. Sporcuların bir kısmı için diyetlerini yeniden planlayarak besin takviyelerine olan ihtiyaç karşılanabilirken, diğer bir kısmı için performans gösterdikleri spor dalı nedeniyle diyetle alınan miktar yeterli olmayıp uzman kontrolünde besin takviyelerini diyetlerine ek olarak almaları gerekmektedir. Bu nedenle sporcuların besin takviyelerinin yan etkilerinden dolayı sağlık açısından zarar görmemeleri ve en üst düzeyde fayda elde edebilmeleri için sporcunun fiziksel durumuna, spor dalına ve diyetine uygun olacak şekilde besin takviyesi alımının bilimsel çalışmalardaki öneriler doğrultusunda bireye özgü olarak planlanması büyük önem taşımaktadır.

    • SDG 2 · Açlığa Son
    • SDG 3 · Sağlık ve Kaliteli Yaşam
  • MakaleAçık Erişim2024
    Genç atletlerde bağ dokusu ve kas yaralanma riski ile ilgili MCT1 (SLC16A1) geni a/t polimorfizmi ve GDF5 geni t/c polimorfizmine ait genetik profilin belirlenmesi

    Münıroglu, Recep Sürhat; Bektaş, Merve

    Bu araştırmada, genç atletlerde kas yaralanması ile ilgili MCT1 (SLC16A1) geni A/T polimorfizmi ve bağ doku hasarı ile ilgili GDF5 T/C polimorfizmi çalışılarak bağ doku ve kas yaralanması ile ilgili sporcu grubunda kontrol grubuna göre alel dağılımında bir farklılık bulunup bulunmadığı araştırılmıştır. Deney ve kontrol grubuna ait alel dağılımlarının dengede olup olmadığı Hardy-Weinberg eşitliği kullanılarak test edilmiştir. Gruplar arasındaki farklılık Chi square Testi ile analiz edilmiştir. Güven aralığı %95 olarak belirlenmiştir (p<0,05). Araştırmanın sonucunda SLC16A1 geni A/T polimorfizmi (rs1049434) açısından kontrol grubu ve sporcular arasında anlamlı bir fark bulunmamıştır. GDF5 geni T/C polimorfizmi (rs143383) açısından sporcular ile kontrol grubu arasında anlamlı bir fark bulunmuştur. Sporculardaki CC ve TC genotipi kontrol grubunda bulunan bireylerdeki TT genotipinden daha sık görülmüştür. Bu durum sporcuların lehinedir. Araştırma kapsamında çalışılan SLC16A1 ve GDF5 gen polimorfizmleri elit sporcu gruplarında çalışılarak belirlenen genotipler sonucunda antrenörler ve kulüp spor hekimleri bilgilendirilip yaralanmanın engellenmesine yönelik antrenmanlar planlanılması ve olası yaralanma durumunda müdahale için stratejiler geliştirilebilir.

    • SDG 3 · Sağlık ve Kaliteli Yaşam
  • MakaleAçık Erişim2024
    Amatör futbolcularda özgüven düzeyinin psikolojik kırılganlığa etkisi

    Bostancı, Özgür; Yılmaz, Coşkun

    Bu çalışmanın amacı amatör futbolcuların oynadığı pozisyonlara göre özgüven düzeyi ve psikolojik kırılganlığının değerlendirilmesiydi. Çalışmada nicel araştırma yöntemlerinden ilişkisel tarama modeli kullanıldı. Veri toplama aracı olarak Sinclair ve Wallston (1999) tarafından geliştirilen 6 maddeden oluşan psikolojik kırılganlık ölçeği ve Akın (2011) tarafında geliştirilen 33 maddeden oluşan özgüven ölçekleri uygulandı. Çalışmada verilerin analizi SPSS 21.0 istatistik paket programında hesaplandı. İkili grupların analizinde T testi, ikiden fazla gruplar da ise One-way ANOVA testi uygulandı. Ölçekler arasındaki ilişkiyi tahmin etmek için regresyon analizi yapıldı. Elde edilen bulgular incelendiğinde, futbolcunun oynadığı pozisyonlara göre psikolojik kırılganlık düzeylerine etkisi görülmezken, iç özgüven (p=0,064), dış özgüven düzeylerine (p=0,002) ve özgüven toplam puanlarına (p=0,019) etkisinin olduğu görüldü. Psikolojik kırılganlıkta alınan puanların özgüven ölçeğine göre oluşturulan regresyon modelinde kaleci (F(2-29)=3,60, R2=.199, p=.040) ve forvet (F(2-22)=6,674, R2=.378, p=.005) oyuncularında anlamlı, diğer mevkilerde ise anlamlı olmadığı tespit edildi. Sonuç olarak, amatör futbolcularda mevkiinin psikolojik kırılganlık düzeylerini etkilemediği, özgüven düzeylerini etkilediği bulundu. Psikolojik kırılganlığın kaleci ve forvetlerin özgüven düzeylerini etkilediği görülürken, diğer mevkileri etkilemediği görüldü.

    • SDG 3 · Sağlık ve Kaliteli Yaşam
  • MakaleAçık Erişim2023
    Investigation of the relationship of cognitive performance, visual reaction time and agility parameters on football players

    Kıyıcı, Fatih; Demir, Okan

    The research aims to examine the relationship between cognitive performance, visual reaction time and agility parameters on football players. Twenty- five football players with an average age of 18-20 years (18.16 ± 0.68), who have been active for at least five years and who are in the Turkish U19 Super League participated in the study from the Turkish U19 Super League participated. Body composition (BODPOD), agility (Illinois test), visual reaction time (Witty Sem Microgate) and cognitive performance (Stroop Test) of the football players were measured. SPSS v23 was used in the analysis of the data and the significance level was taken as p&lt;0.05. The relationship between normally distributed data was examined with the Pearson Correlation Coefficient. According to the analysis of the data a significant positive correlation was found between cognitive performance and visual reaction time on football players. When the relationship between cognitive performance and agility parameter was examined, no significant relationship was found between the two concepts. There was a significant correlation and a negative correlation between visual reaction time and agility parameters. As a result, when height, body mass index and body fat ratio values increase on football players, visual reaction time increases and performance decreases. Likewise, when the body fat ratio increases, agility time increases and performance decreases.

  • MakaleAçık Erişim2023
    Spor salonuna giden bireylerin beslenme alışkanlıkları, beslenme bilgı düzeyi ve besin desteği kullanımlarının belirlenmesi

    Aygül, İmdat; Yılmaz, Hacı Ömer

    Bu araştırma, spor salonuna giden bireylerin beslenme alışkanlıkları, beslenme bilgi düzeyi ve besin desteği kullanım durumlarını belirlemek amacıyla planlanmış ve yürütülmüştür. Tanımlayıcı-kesitsel tipte olan araştırmanın verileri anket aracılığıyla elde edilmiştir. Anket formu demografik bilgiler, beslenme alışkanlıkları, Yetişkinler İçin Beslenme Bilgi Düzeyi Ölçeği ve besin desteği kullanımına yönelik sorulardan oluşmaktadır. Araştırmada 360 spor salonuna giden bireye (242 erkek, 118 kadın, ortalama yaş=22,1±5,6 yıl) ait veriler değerlendirilmiştir. Katılımcıların beslenme alışkanlıklarının önerilen düzende olmadığı, %19,4’ünün kötü düzeyde temel beslenme ve %17,5’inin kötü düzeyde besin tercih bilgisi olduğu ve %30,0’ının ise besin desteği kullandığı belirlenmiştir. Spor salonuna giden bireylerin sağlıklı beslenme alışkanlıkları kazanımı ve yüksek beslenme bilgisi edinimine bağlı olarak, daha bilinçli ve doğru şekilde besin desteği kullanım tercihinin olabileceği düşünülmektedir. Bu konuda, özellikle spor ve sporcu beslenmesi alanında uzmanlaşmış diyetisyenler bilgi edinim kaynağı olarak tercih edilebilir. Ayrıca, spor salonuna giden bireylerin beslenme konusunda sıklıkla bilgisine başvurduğu salon antrönerlerinin de besinler, besin destekleri ve sporcu beslenmesi ile ilgili bilimsel kaynakları tercih etmesi ve bireyleri daha doğru ve sağlıklı bir şekilde yönlendirmesi önerilmektedir.

    • SDG 2 · Açlığa Son
    • SDG 3 · Sağlık ve Kaliteli Yaşam
  • MakaleYalnız künye2016
    Load - power relationship in the propulsive phase of full back squat movement

    Can, İbrahim; Cihan, Hamit; Ari, Erdal

    The purpose of this study was to investigate the load - power relationship during propulsive phase of full back squat (SQ) movement. For this purpose, thirty-two amateur male athletes (age: 20.4&plusmn; 1.98 years; height: 179.3 &plusmn; 7.23 cm; weight: 73.5 &plusmn; 9.85 kg) who were actively involved in sports and had strenght at the basic level participated in the study voluntarily.Subjects were asked to perform the one repetition maximal (1RM) strength test and the loads (20, 30, 40, 50, 60, 70, 80, 90 and 100 %) corresponding to different percentages of the 1RM values of were calculated. Finally, subjects performed full back SQ movement for the loads corresponding to different percentages of 1RM and the power properties during propulsive phase was determined as mean power (MP), mean propulsive power (MPP) and peak power (PP). The descriptive statistics, correlation analysis and one-way analysis of variance (ANOVA) for dependent groups were used to evaluate the data. According to results; it was concluded that MP and PP values during propulsive phase of full back SQ movement performed for different loads demonstrate a gradual increase between 20 - 70 % of 1RM and then decreases. On the contrary, it was obtained that MPP values demonstratea gradual increasebetween 20-60 % of 1RM and then decreases. It was concluded that maximal power values for MPP parameter was reached at loads lifted in 60 % of 1RM, while maximal power values for MP (236,3 W) and PP (1382,5 W) parameters were reached at loads lifted in 70 % of 1RM. Also, it was seen that there are low level, positive and statistically a significant relationship between MP (r = ,218; p &lt; 0.05) and PP (r = ,264; p &lt; 0.05) parameters during propulsive phase of full back SQ movement with percentage load values of 1RM, while there is no statistically significant relationship between MPP and percentage load values of 1RM (r = ,107; p &gt; 0.05). As a result; it was concluded that maximal power values during propulsive phase of full back SQ movement applied for different loads were reached during lifting performed in the middle loads and concluded that the most powerful relationship between load - power was obtained with PP parameter although it was low.

  • MakaleYalnız künye2015
    Türkiye'deki ulusal spor federasyonlarının doping kontrol uygulamalarının değerlendirilmesi

    Katkat, Dursun; Songün, Yeşim; Budak, Davut

    Bu çalışmanın amacı, Türkiye'deki ulusal spor federasyonlarının dopingle mücadele çalışmalarının değerlendirilmesi ve elit sporcuların doping kontrol sistematiğinin incelenerek doping kontrol mekanizmasının rasyonel bir değerlendirmesini yapmaktır. Araştırmada, Uluslararası doping teşkilatları ve sporcularının mevcut durumu incelenmiştir. Kullanılan veriler, örneklem grubuna dâhil edilen Türkiye'deki spor federasyonlarının resmi sitelerinden ve gerekli görüldüğü durumda ilgili kişiler ve ulusal federasyon yetkilileri ile görüşmeler yapılarak elde edilmiştir. Ulusal federasyonların dopinge bakış açısını araştırılmıştır. Bu şekilde Türkiye'de dopinge karşı izlenen politika ortaya koyulmaya çalışılmıştır. Çalışma sonucunda Türkiye'de ulusal bir doping kontrol merkezi olmadığından federasyonların sporcu doping kontrollerini yeterli şekilde yapamadıkları tespit edilmiştir.

  • MakaleYalnız künye2013
    Yo-yo aralıklı toparlanma testleri ve sportif performans üzerine genel bir değerlendirme

    Can, İbrahim; Cihan, Hamit

    Bu çalışmada Yo-Yo aralıklı toparlanma (Yo-Yo AT) testleri ve sportif performans üzerine genel bir değerlendirme yapılması amaçlanmıştır. Bu amaç doğrultusunda literatür detaylı bir şekilde incelenmiş ve yapılan çalışmalarda elde edilen sonuçlar belirli alt başlıklar halinde kapsamlı olarak açıklanmaya çalışılmıştır. Sporcuların fizyolojik özellikleri ve oynanan oyunun fiziksel gereksinimlerini ölçmek için hem laboratuar hem de sporun doğasına uygun olarak saha ortamında yapılan ve spor bilimciler ile birlikte antrenörler tarafından yaygın bir şekilde kullanılan birçok araştırma yöntemi bulunur. Bu yöntemlerin bazıları devamlı egzersizleri içerirken, bazıları aralıklıdır. Müsabaka esnasında yoğunluğun devamlı olarak değişerek sporcuların sprint, yürüme ya da durma gibi farklı egzersiz tipleri yaptığı sporlar aralıklı sporlar olarak tanımlanır. Bu nedenle aralıklı sporlarda mücadele eden oyuncuların spora özel dayanıklılık kapasitelerini ölçmek için aralıklı saha testi olarak Yo-Yo aralıklı toparlanma testleri geliştirilmiştir. Bu testlerde sporcular 2X20 metrelik bir alan içinde koşu hızının işitsel sinyal yoluyla belirlendiği mekik koşuları yapmaktadır. Her mekik koşusu arasında sporcuların yürüme ya da jog olarak yaptığı kısa bir toparlanma dönemi bulunur ve bu kısa toparlanma dönemi, aralıklı bir spordaki egzersiz örneğini yansıtır. Yo-Yo AT testleri kullanılarak kısa bir zaman diliminde sporcuların dayanıklılık kapasiteleri hakkında bilgi elde etmek mümkündür. Ayrıca aralıklı sporların doğasına uygun olmayan devamlı koşu gibi aktivite örneğinin yapıldığı laboratuar testleri ile karşılaştırıldığında, müsabaka anında daha yüksek performans geçerliliğine sahiptir. Literatüre bakıldığında farklı spor branşlarındaki hem kadın hem de erkek sporcuların mücadele seviyesine, pozisyonal farklılıklarına ve dönemsel performans değişikliklerine göre yapılan birçok araştırma görülebilir. Sonuç olarak; Yo-Yo AT testlerinin farklı spor branşlarında, mücadele seviyelerinde ve farklı oyun pozisyonlarında oynayan sporcular arasındaki farklılıklar ile birlikte fiziksel kapasitenin dönemsel ya da sezonsal değişiklikleri arasındaki farklılıkları belirlemede geçerli ve hassas bir test olduğu ileri sürülebilir.

  • MakaleYalnız künye2011
    Elit kadın futbolcuların oyun pozisyonlarına göre aerobik güç performansları ve toparlanma sürelerinin karşılaştırılması

    Can, İbrahim; Sezgin, Ebru; Cihan, Hamit

    Bu çalışmanın amacı, elit kadın futbolcuların oyun pozisyonlarına göre (8 defans, 4 kaleci, 8 orta saha ve 4 hücum oyuncusu) aerobik güç performansları ve toparlanma sürelerinin karşılaştırılmasıdır. Bu amaçla, farklı takımlarda (Trabzonspor A.Ş., Trabzon İdmanocağı) mücadele eden 24 kadın futbolcu (yaş: 20.4 ± 2.6 yıl; boy: 165.8 ± 6.1 cm; vücut ağırlığı: 56 ± 5.5 kg) çalışmaya gönüllü olarak katılmıştır. Futbolculara bir saha testi olan Yo-Yo aralıklı toparlanma seviye 1 testi uygulanmış ve futbolcuların koşu mesafeleri, maksimal oksijen tüketimleri, maksimal kalp atım sayıları ve toparlanma süreleri oyun pozisyonlarına göre incelenmiştir. Elde edilen sonuçlara göre; kadın futbolcuların oyun pozisyonlarına göre koşu mesafeleri, maksimal oksijen tüketim kapasiteleri, maksimal kalp atım sayısı ve toparlanma süreleri arasında anlamlı bir farklılığın (p<0.05) olmadığı Kruskal Wallis-H testi ile belirlenmiştir. Sonuç olarak, kadın futbolcuların aerobik güç performanslarının ve toparlanma sürelerinin futboldaki oyun pozisyonlarına göre değişmediği istatistiksel olarak elde edilmiştir

Tam Kayıt
AlanDeğerDil
creativeworkseries.issn1304-284X
creativeworkseries.issn2717-6347
dc.date.accessioned2026-10-22T10:45:41.583454901Z
dc.date.available2026-10-22T10:45:41.583454901Z
dc.identifier.urihttps://rdlopen.rawdatalibrary.net/r/gumushane/18773
dc.rightsinfo:eu-repo/semantics/openAccess
dc.titleSPORMETRE BEDEN EĞİTİMİ VE SPOR BİLİMLERİ DERGİSİ
dspace.entity.typeJournal