Sürdürülebilir Kalkınma Amaçları

Yayınları

2 →
  • MakaleAçık Erişim2026
    Impact of cooking methods on PAH formation in traditional Akçaabat meatballs

    Bostan, Sinan; Gül, Abdulkadir; Karpuz, Ömer; Baltaci, Cemalettin; Yılmaz, Fırat

    Akçaabat meatballs, a traditional and commercially important Turkish meat product, are widely consumed and typically prepared using high-temperature cooking methods that may promote the formation of polycyclic aromatic hydrocarbons (PAHs). This study aimed to evaluate the effect of different cooking techniques, including pan cooking without added oil (dry pan cooking), electric grilling, oven baking, charcoal barbecue, and hazelnut shell charcoal barbecue, on PAH formation in Akçaabat meatballs. Samples obtained from eight different producers were analyzed for selected chemical properties and PAH contents using HPLC-FLD. While basic compositional characteristics varied among samples, the most significant differences were observed in PAH levels depending on the cooking method. The sum of four priority PAHs (∑PAH4) ranged between 7.70 and 112.38 µg/kg across all treatment s. Among the cooking methods, barbecue applications (charcoal and hazelnut shell charcoal) resulted in the highest PAH levels, frequently exceeding regulatory limits. In contrast, electric grilling produced the lowest PAH concentrations and showed the highest compliance with food safety standards. These findings demonstrate that cooking method plays a critical role in PAH formation and highlight the importance of selecting appropriate cooking techniques to minimize health risks. In this context, electric grilling can be considered a safer alternative, whereas traditional charcoal-based cooking methods may pose a significant risk in terms of PAH exposure.

    • SDG 2 · Açlığa Son
    • SDG 3 · Sağlık ve Kaliteli Yaşam
  • Yüksek Lisans TeziAçık Erişim2021
    Farklı pişirme yöntemlerinin Akçaabat köftesinde polisiklik aromatik hidrokarbon (PAH) oluşumuna etkisi

    Sinan Bostan

    Et ve diğer yiyecekleri ızgarada yanacak şekilde yüksek sıcaklıklarda pişirme yiyeceklerde polisiklik aromatik hidrokarbon (PAH) oluşumuna sebep olur. Akçaabat köftesi Trabzon ilinde coğrafi işaret almış önemli bir gıda maddesidir. Ayrıca yüksek bir ticari değere sahiptir. Akçaabat köftesinin pişirilmesi esnasında büyük oranda ızgara kullanılmaktadır. Izgarada ise yanıcı madde olarak odun kömürü ve fındık kabuğu kullanılmaktadır. Bu çalışmada Akçaabat köftesinde PAH oluşumu konusunda araştırma yapılmıştır. Akçaabat köftesinde PAH oluşumu analizleri ile alakalı çalışma literatürde mevcut değildir. Bu nedenle bu çalışma özgündür. Yapılan tez çalışması sonucunda farklı pişirme teknikleri kullanılarak PAH oluşum düzeyleri belirlenmiştir. Bu araştırmada, Akçaabat köftesinin bazı fiziksel ve kimyasal özellikleri ve farklı pişirme teknikleri kullanılarak oluşan PAH düzeyleri incelenmiştir. Köfte örnekleri, sekiz farklı işletmeden temin edilmiştir. Akçaabat köftesinden 1000 g olacak şekilde alınan örnekler, laboratuvara getirilmiş ve nem, kuru madde, protein, yağ, kül, tuz, pişirme kaybı analizleri yapılmıştır. Köftelere farklı pişirme işlemi olarak uygulanan tavada pişirme, elektrikli ızgarada pişirme, fırında pişirme ve ızgarada pişirme (odun ve fındık) tekniklerinin kullanılması sonucu oluşan PAH bileşiklerinin analizleri yapılmıştır. Tük Gıda Kodeksinde yer alan Benzo[a]antrasen, Benzo[a]piren, Benzo[b]floronten ve Krizen PAH bileşiklerinin analizleri yapılmıştır. Gıda güvenliği açısından en önemli risklerden biri mikrobiyal tehlikeler olup bir diğeri ise kimyasal tehlikeler grubunda yer alan pişirme sırasında ürün yüzeyinde kontamine olan polisiklik aromatik hidrokarbonlardır (PAH). Bu çalışmada; farklı fizikokimyasal özelliklere sahip olan Akçaabat köftelerinin farklı pişirme teknikleri kullanılarak pişirilmesi sürecinde oluşan polisiklik aromatik hidrokarbonların konsantrasyonlarının belirlenmesi amaçlanmıştır. Köfte örneklerinin ortalama nem miktarları % 48.28-60.00, kuru madde miktarları % 39.99-51.71 protein miktarları %10.74-17.10, yağ miktarları %12.03-25.20, kül miktarları %1.12-2.37, tuz miktarları %0.72-1.56 ve pişirme kaybı sonuçları %17.82-43.65 arasında tespit edilmiştir. Örneklerin toplam PAH4 içerikleri genel olarak tüm tekniklerde 7.06-112.77 µg/kg arasında değişim göstermiştir. Tavayla pişirmede PAH4 değeri 8.79-45.48 µg/kg arasında, elektrikli ızgara ile pişirmede 7.06–47.11 µg/kg arasında, fındık kabuğu kömürü ızgarasında 42.45–82.22 µg/kg arasında, fırında pişirmede 26.79–42.59 µg/kg ve odun kömürü mangalı ile pişirmede 45.57A112.77 µg/kg aralıklarında bulunmuştur.

Tam Kayıt
AlanDeğerDil
dc.date.accessioned2026-10-22T10:21:25.500383505Z
dc.date.available2026-10-22T10:21:25.500383505Z
dc.identifier.urihttps://rdlopen.rawdatalibrary.net/r/gumushane/13489
dc.rightsinfo:eu-repo/semantics/openAccess
dc.titleBostan, Sinan
dspace.entity.typePerson
person.affiliation.nameDepartment of Food Engineering, Gümüşhane University, Gümüşhane, 29100, Turkey
person.familyNameBostan
person.givenNameSinan
person.identifier.scopus60899923200
person.name.variantSinan Bostan
person.statusunverified