2026-10-23T18:48:30Zhttps://gumushane-rdlopen.rawdatalibrary.net/oai/request

oai:gumushane-rdlopen.rawdatalibrary.net:gumushane/216952026-10-22T12:06:06Zopenairedrivercom_gumushane_10000col_gumushane_10001

İnovasyona etki eden faktörlerin gelişmiş ve gelişmekte olan ülkelerde ÇKKV yöntemleriyle değerlendirilmesiEvaluation of factors affecting innovation in developed and developing countries by MCDMLıban Daud SaladDoç. Dr. Nazlı Seyhanİnovasyon, ulusal kalkınma, sürdürülebilir ekonomik büyüme, üretkenlik, refah ve yaşam kalitesi için önemli bir araçtır. Teknoloji ve buluşların ilerlemesi, her ulus ve kuruluşun kurumsal başarısı için çok önemlidir. Bu nedenle, yeniliklerin teşvik edilmesine sürekli yatırım yapmak esastır. Bu çalışmanın amacı, hem gelişmiş hem de gelişmekte olan ülkelerde inovasyonu etkileyen ekonomik, sosyal ve teknolojik faktörleri belirlemek ve bu unsurların önemini ölçerek bu ülkelerin inovasyon performansını makro düzeyde değerlendirmektir. Çalışmada, Dünya Bankası, Küresel İnovasyon Endeksi, UNESCO ve OECD gibi dünya çapında tanınan kuruluşlardan elde edilen ve 2021, 2017 ve 2013 olmak üzere üç farklı dönemi kapsayan çok sayıda veri setinden elde edilen veriler kullanılmıştır. Literatür kapsamlı bir şekilde değerlendirilmiş ve çalışmada karşılaştırmalı analiz için ülkelerde inovasyonu etkileyen sosyal, ekonomik, demografik on kriter belirlenmiştir. Kriter ağırlıkları, CRITIC ve SWARA yöntemleri aracılığıyla objektif ve sübjektif yöntemleriylele bütünleşik bir yaklaşımla değerlendirilmiştir. Ardından, WEBDA ve CoCoSo metodolojilerinden yararlanılarak ülkeler inovasyon performanslarına göre sıralanmıştır. Sonuç olarak, en önemli kriter ağırlıklarının Ar-Ge harcamaları ile beşeri sermaye ve eğitim düzeyi olduğu ortaya çıkmıştır ve bu çalışmada incelenen yıllar boyunca en yüksek girdi inovasyon performansına sahip ülkelerin Lüksemburg, Hollanda ve Slovak Cumhuriyeti olarak belirlenmiştir. Bu çalışma, farklı grup ülkeler arasında inovasyonu etkileyen faktörleri analiz etmek ve geliştirilebilecek alanlar ile politika önerilerini ortaya koymaya yönelik bir çerçeve sunmaktadır.Innovation is an essential tool for national development, sustainable economic growth, productivity, welfare, and quality of life. The advancement of technology and inventions is crucial for the corporate success of every nation and organization. Therefore, it is essential to continually invest in the promotion of innovations. The objective of this study is to determine the economic, social, and technological factors influencing innovation in both developed and developing countries, in order to evaluate the innovation performance of these nations at a macro level by quantifying the significance of these elements. The study employs data from multiple datasets sourced from globally recognized entities, including the World Bank, Global Innovation Index, UNESCO, and OECD, covering three distinct periods: 2021, 2017, and 2013. The literature was extensively considered, and ten criteria influencing innovation in countries were identified for comparative analysis in the study. The criterion weights were determined using a mixed objective and subjective approach through the CRITIC and SWARA methods. Subsequently, countries were evaluated based on their innovation performance taking advantage of the WEBDA and CoCoSo methodologies. As a result of the analysis, it was revealed the most important criteria weights were R&D expenditure and human capital and level of education, while the countries with the most input innovation performance were determined to be Luxembourg, Holland, and the Slovak Republic over the years analyzed in this study. This study presents a framework for analyzing the factors influencing innovation across several different group countries and outlining areas for enhancement and policy suggestions.Gümüşhane University2025Master Thesishttps://rdlopen.rawdatalibrary.net/r/gumushane/21695https://doi.org/10.71008/gumushane.thesis.2025.297trinfo:eu-repo/semantics/openAccessinfo:eu-repo/semantics/masterThesishttps://gumushane-rdlopen.rawdatalibrary.net/tr/items/gumushane/21695