2026-10-23T14:58:31Zhttps://gumushane-rdlopen.rawdatalibrary.net/oai/request

oai:gumushane-rdlopen.rawdatalibrary.net:gumushane/216442026-10-22T12:05:56Zopenairedrivercom_gumushane_10000col_gumushane_10001

Yapay zekâ sistemlerinde bilinç sorunuThe problem of consciousness in artificial intelligence systemsDoğukan YurdagelDr. Öğr. Üyesi Aslı Üner KayaBu çalışma, yapay zekâ sistemlerinde bilincin ortaya çıkma olasılığını felsefi, teknik ve toplumsal boyutlarıyla incelemektedir. Yapay zekâ; insan zekâsını taklit eden, öğrenme ve problem çözme yeteneklerine sahip sistemler olarak tanımlanır. Tarihsel olarak El-Cezeri'den Turing'e kadar birçok öncünün katkılarıyla günümüz yapay zekâ temelleri atılmıştır. Bilinç tartışmaları Turing Testi ve Çince Odası gibi düşünce deneyleri üzerinden ele alınırken, bazı yaklaşımlar makinelerin bilinç kazanabileceğini savunmakta; bazıları ise anlamdan ve öznellikten yoksun olduklarını öne sürmektedir. Çalışma, doğal dil işleme, makine öğrenmesi gibi teknik uygulamaların yanı sıra etik, veri gizliliği ve istihdam gibi toplumsal etkileri de kapsamaktadır. Gelecekteki gelişmelerin insan-makine etkileşimini dönüştüreceği öngörülürken, bilinç meselesinin çok disiplinli bir yaklaşımla ele alınması gerektiği vurgulanmaktadır.This study explores the possibility of consciousness emerging in artificial intelligence systems from philosophical, technical, and societal perspectives. Artificial intelligence is defined—based on institutions like McCarthy, the OECD, the European Commission, and the Turkish Language Association—as systems that mimic human intelligence with abilities such as learning, reasoning, and problem-solving. The literature traces the foundations of modern AI through historical figures like Al-Jazari, Leibniz, Turing, and Ada Lovelace. The role of consciousness in AI is examined through thought experiments such as the Turing Test and the Chinese Room. Supporting arguments highlight the potential of machines to simulate human intelligence, while critics like John Searle argue that syntactic processing alone lacks meaning and subjectivity. The thesis aims to question whether AI systems can truly possess consciousness by weighing arguments for and against. It also covers technical applications such as natural language processing, machine learning, and deep learning, alongside societal issues like ethics, data privacy, algorithmic bias, and employment. Looking to the future, advancements in general AI, autonomous systems, quantum computing, and neuromorphic hardware are seen as shaping the evolution of AI, emphasizing the need for interdisciplinary approaches to address the complex issue of machine consciousness.Gümüşhane University2025Master Thesishttps://rdlopen.rawdatalibrary.net/r/gumushane/21644https://doi.org/10.71008/gumushane.thesis.2025.259trinfo:eu-repo/semantics/openAccessinfo:eu-repo/semantics/masterThesishttps://gumushane-rdlopen.rawdatalibrary.net/tr/items/gumushane/21644