2026-10-23T18:47:12Zhttps://gumushane-rdlopen.rawdatalibrary.net/oai/request

oai:gumushane-rdlopen.rawdatalibrary.net:gumushane/205742026-10-22T12:05:18Zopenairedrivercom_gumushane_10000col_gumushane_10001

Karayaşmak (Demirözü-Bayburt, KD Türkiye) ve yakın çevresinin hidrotermal alterasyon mineralojisi ve jeokimyası açısından incelenmesiInvestigation of the mineralogy and geochemistry of hydrothermal alteration in Karayaşmak (Demirözü-Bayburt, NE Türkiye) and the surrounding areaMustafa AtamanDoç. Dr. Mehmet Ali GücerAlterationBayburtGeochemistryKarayaşmakMass changeAlterasyonBayburtJeokimyaKarayaşmakKütle değişimiBu çalışma Karayaşmak (Demirözü, Bayburt, KD Türkiye) ve yakın çevresinin değerli baz metal ve elementlerin aranmasına yönelik alterasyon mineralojisi ve kayaç jeokimyası verileri kullanılarak hidrotermal alterasyon ve kütle değişiminin hesaplanması amaçlanmıştır. Çalışma alanında en yaşlı birim Pulur metamorfitleridir. Temel kayaçları oluşturan ve Permo-Karbonifer öncesi yaşlı olarak kabul edilen bu litostratigrafik birim gnayslar, amfibolitler, şistler ve metakuvarsitleri içerir. Bunların üzerine uyumsuzlukla Liyas yaşlı Hamurkesen Formasyonunun volkano-tortul serisi gelmektedir. Hamurkesen Formasyonu kumlu kireçtaşı, kumtaşı, kiltaşı, çamurtaşı, tüf, tüfit, aglomera, volkanik breş ardalanmasından oluşmaktadır. Formasyonu Kuvaterner yaşlı alüvyonlardan örtmektedir. Kumtaşları grovak olarak, tüfler ise litik kristal tüf diye adlandırılmıştır. Tüfler orta-yüksek K’lu kalk-alkali özellikte olup SI, CIA ve AI değerleri hidrotermal alterasyonu desteklemekte ve orta derece ayrışmıştır. Tüflerde serizitik ayrışma, serizit-karbonat ayrışma, klorit-karbonat ayrışma ve kloritik-propilitik ayrışma belirlenmiştir. Tüflerin kütle değişim hesaplamalarında (Zn+Cu+Pb) değerleri çok fazla değişmezken, (FeO+MgO) ve (K2O+SiO2) değerlerinin genel olarak artması bunların farklı hidrotermal süreçlerle geliştiği ve hidrotermal sıvıların bu metallerce fakir olduğu anlaşılmıştır. Tüflerde isocon analizine göre genel olarak %37,06-41,62 kütle kaybı ve %20,14-48,56’lık bir kütle kazancı gerçekleşmiştir. Kütle artmasının sebebi Ca, Na, Fe, Mg ve Si elementlerinin artmasından kaynaklanmaktadır. Tüflerde hidrotermal alterasyon minerallerinin gelişiminde hidrotermal sıvılar önemli bir rol oynamıştır. Tüflerdeki hidrotermal alterasyon ürünlerinin muhtemelen epitermal evrede, asidik-hafif alkali ortam koşullarında, hidrotermal alterasyonu sonucu ve dolayısıyla farklı hidrotermal alterasyon koşulları geliştiği için farklı kütle değişimleri oluşmuştur.This study aims to evaluate hydrothermal alteration and quantify mass changes in the Karayaşmak area (Demirözü, Bayburt, NE Türkiye) and its surroundings by utilizing alteration mineralogy and whole-rock geochemical data in order to assess the potential for valuable base metals and associated elements. The oldest unit exposed in the study area is represented by the Pulur Metamorphics. This lithostratigraphic unit, regarded as pre-Permo-Carboniferous in age and forming the basement rocks, consists of gneisses, amphibolites, schists, and metaquartzites. These rocks are unconformably overlain by the volcano-sedimentary succession of the Liassic Hamurkesen Formation, which comprises alternating sandstone, sandy limestone, mudstone, claystone, tuff, tuffite, agglomerate, and volcanic breccia. The entire sequence is covered by Quaternary alluvial deposits. Petrographic investigations indicate that the sandstones are classified as greywackes, whereas the tuffs are identified as lithic crystal tuffs. Geochemically, the tuffs display medium- to high-K calc-alkaline affinities. Their SI, CIA, and AI values support the presence of hydrothermal alteration and indicate moderate degrees of weathering. Several alteration assemblages were recognized within the tuffs, including sericitic, sericite-carbonate, chlorite-carbonate, and chloritic-propylitic alteration. Mass-balance calculations reveal that Δ(Zn+Cu +Pb) values remain relatively constant, whereas Δ(FeO+MgO) and Δ(K2O+SiO2) values generally increase. These results suggest that the alteration developed through different hydrothermal processes and that the hydrothermal fluids were relatively depleted in these base metals. Isocon analysis indicates overall mass losses ranging from 37.06% to 41.62% and mass gains between 20.14% and 48.56% in the altered tuffs. The observed mass increase is mainly attributed to the enrichment of Ca, Na, Fe, Mg, and Si. The development of hydrothermal alteration minerals within the tuffs was strongly controlled by hydrothermal fluids. The hydrothermal alteration products were most likely formed during an epithermal stage under acidic to slightly alkaline physicochemical conditions. Variations in hydrothermal alteration conditions resulted in different alteration assemblages and consequently led to distinct mass-change patterns.Gümüşhane University2026Master Thesishttps://rdlopen.rawdatalibrary.net/r/gumushane/20574https://doi.org/10.71008/gumushane.thesis.2026.185trinfo:eu-repo/semantics/openAccessinfo:eu-repo/semantics/masterThesishttps://gumushane-rdlopen.rawdatalibrary.net/tr/items/gumushane/20574